آشنايي با بيوتروريسم

۱۳۹۳ جمعه ۱۲ ارديبهشت 15:5 | ramin89

نظرات : 0

بيوتروريسم چيست ؟ بيوتروريسم به معناي رهاسازي عمدي ويروسها ،باكتريها و ساير ارگانيسم هاست كه باعث مرگ در مردم ، گياهان و يا حيوانات شود . بيوتروريسم با حملات شيميايي ، اتمي و يا تشعشعي متفاوت است . اين حملات ، با آتش سوزي ـ انفجار و تخريب همراه هستند ، در صورتيكه حملات بيوتروريستي فاقد اينگونه علائم و نشانه ها بوده ، در نتيجه مدت زماني طول مي كشد تا شبكه هاي بهداشتي متوجه شوند كه يك بيماري خاص در حال شيوع در منطقه است . عوامل و مواد استفاده شده دراين حملات ، معمولاً در طبيعت يافت مي شوند ، اما ممكن است در توانايي بيماريزايي آنها تغييراتي ايجاد شود ، تا بيماريزاتر شوند ، نسبت به داروها و درمانهاي رايج مقاوم گردند و يا قدرت آنها در مورد انتشار سريع در محيط افزايش يابد . اين عوامل بيولوژيكي مي توانند از راه هوا ـ آب و غذا در محيط پخش شوند . علت استفاده از مواد بيولوژيكي در حملات تروريستي اين است كه تشخيص اينگونه عوامل بسيار مشكل است و ممكن است چند ساعت تا چند روز وقت لازم باشد تا بيماريي كه بوسيله آنها ايجاد شده است بروز نمايد . بعضي از مواد بكار برده شده براي اعمال تروريستي مثل آبله مي تواند از شخصي به شخص ديگر منتقل شوند و برخي مثل عامل سياه زخم توان انتقال متقاطع را ندارند . يعني از فردي به فردي ديگر سرايت نمي كنند .  كاربرد سلاح هاي بيولوژيك به قرن ها پيش بر مي گردد . يكي از اولين گزارشات مربوط به قرن ششم پيش از ميلاد است . وقتي كه آشوريان چاهها و مزارع دشمنان خود را با سم ارگوت كه بر روي گندم سياه (چاودار) توليد شده بود، مسموم كردند در سال ١٣٤٦ میلادی هنگاميكه لشكر تاتارها شهر كافا  ( اين شهر در شبه جزيره كريمه فعلي قرار داشت) را محاصره كرده بودند ، براي از بين بردن مقاومت مردم وسايل و لباس افرادي را كه از طاعون مرده بودند را از ديوارهاي شهر به داخل شهر پرتاب كردند و به اين ترتيب بيماري طاعون در داخل شهر شيوع پيدا كرد . بعد از شكسته شدن محاصره شهر و با خروج افراد مبتلا به طاعون از شهر ، بيماري طاعون در تمام اروپا شيوع گسترده اي پيدا كرد . تأثير يك حمله با عوامل بيولوژيك به قطر ذرات عفوني معلق در هوا ، پايداري عامل بيماريزا در شرايط مختلف محيطي (مثل مجاورت با نور خورشيد ـ خشكي ـ رطوبت ـ درصد اكسيژن هوا ـ سرعت باد ـ جهش وزش باد و غيره ) بستگي دارد . كلاً مواد بيولوژيك را به سه دسته عمده تقسيم مي كنند : گروه A  : اين  مواد داراي توانايي زيادي در انتشار و پخش شدن در محيط می باشند و در نتيجه به سرعت سلامتي مردم را تحت تأثير قرار مي دهند . از اين گروه مي توان موارد ذيل را نام برد : ١-سياه زخم ( شاربن ) :  عامل اين بيماري ( با سيلوس آنتراسيس ) از راه تماس اسپور آن با پوست و تنفس اسپورهاي آن قابل انتقال است . استنشاق ٥ تا ١٠ هزار اسپور فرد تنفس كننده را خواهد كشت . اسپور اين باكتري از راه زخم ها و خراش هاي جلدي به راحتي وارد بدن مي شود . بيماري غيرمسري است كه مستقيماً از فردي به فرد ديگر منتقل نمي شود . بسيار كشنده است و جزو بيماريهاي قابل انتقال بين انسان و حيوان محسوب مي شود . براي اين بيماري واكسن وجود دارد ولي براي ايمن شدن فرد چندين بار تزريق واكسن لازم است و درعين حال عوارض جانبي تزريق واكسن زياد است . به همين دليل واكسن سياه زخم مصرف عمومي ندارد .  اتفاقي در تأسيسات توليد سلاحهاي بيولوژيك در اتحاد جماهير شوروي در سال ١٩٧٩ منجر به آزادسازي باكتري سياه زخم شد كه منجر به مرگ ٦٦ نفر و تعدادي حيوان گرديد كه دورترين آنها ١٠٠ كيلومتر با منحل نشت باكتري فاصله داشته است . ٢- آبله : ويروس آبله يك ويروس بشدت مسري است . به راحتي از طريق هوا منتقل مي شود . ٢٠ تا ٤٠ % مبتلايان را مي كشد . اين ويروس در سال ١٩٧٠ به كمك يك واكسيناسيون جهاني ريشه كن شد ، اما ويروس در سطح آزمايشگاهي در روسيه و آمريكا نگهداري مي شود ، بعضي بر اين باورند كه بعد از سقوط اتحاد جماهير شوروي محيط هاي كشت و اطلاعات مربوط به اين ويروس بدست كشورهاي ديگر افتاده است . تأثير مناسب واكسن آبله ۳ تا ۵ سال است . پس اين ويروس حتي براي كسانيكه واكسينه شده اند نيز مي تواند خطرساز باشد ، بنابراین بعنوان سلاح بيولوژيك ويروس آبله بسيار خطرناك است و به راحتي از فرد بيمار به فرد سالم سرايت مي كند . ٣- سم بوتولينوم   اين سم يكي از كشنده ترين سموم شناخته شده است كه توسط باكتري كلستريديوم بوتولينوم توليد مي شود . اين سم ايجاد خفگي و فلجي مي كند و به همين دليل باعث مرگ مي شود . تهيه آن بسيار ساده است زيرا مواد آرايشي با نام بوتاكس و ديس پورت در بازار موجود است كه از مشتقات همين سم هستند . ٤- ابولا يك تب ويروسي خونريزي دهنده است كه حدود ٥٠ تا ٩٠% مبتلايان را مي كشد هيچ درماني براي آن وجود ندارد ، اما در حال حاضر واكسنهايي براي اين بيماري در دست تهيه است . كشورهاي آمريكا و اتحاد جماهير شوروي تحقيقات زيادي بر روي اين ويروس بعنوان سلاح بيولوژيك انجام داده اند . ابولا مبتلايان خود را با ايجاد اختلالات چندگانه اندامها و شوك هيپوولميك از پاي در مي آورد . ۵- طاعون  بيماري كشنده ايجاد شده توسط باكتري يرسينياپستيس مي باشد . جوندگان ميزبان طبيعي عامل بيماري هستند . بيماري باگزش كك به انسان منتقل مي شود گاهي اوقات نيز تنفس باكتري موجود در ذرات معلق هوا باعث ايجاد طاعون ريوي مي شود . بيماري از قرنها پيش بعنوان يك سلاح بيولوژيك بكار مي رفته است . به علت سهولت تكثير باكتري در طبيعت و باقي ماندن آن در بدن جوندگان آلوده شده بيماري خطرناكي محسوب مي شود . ۶- مار بورگ يك تب ويروسي خونريزي دهنده است كه اولين بار در شهر ماربورگ آلمان يافت شد  . ميزان مرگ و مير مبتلايان ٢٥ تا ١٠٠ درصد است . بجز درمان كمكي و علامتي هيچگونه درمان قاطعي ندارد . ٧- تولارمي  ( تب خرگوش ) بيماري شديد تحليل برنده و ناتوان كننده اما در عين حال غيركشنده اي است كه توسط باكتري فرانسيسلاتولارنسيس ايجاد مي شود. طبيعت بيماري بسيار مسري است و به راحتي در هوا پخش ميشود. گروه B : اين گروه از عوامل قدرت پخش شدن و انتشار متوسطي دارند و ميزان بروز مرگ و مير با اين عوامل كمتر است . ١-  بروسلوز بيماري مسري ايجاد شده با باكتري جنس بروسلا است ، بيماري ابتدا از حيوان به انسان منتقل مي شود و بسياري از مهره داران را مبتلا مي كند . گونه هاي مختلف باكتري مي تواند گوسفند ، بز ، گاو ، گوزن ،‌خوك ، سگ و ساير حيوانات را مبتلا كند . بيماري از طريق محصولات حيواني آلوده و يا تماس با حيوان آلوده به انسان منتقل مي شود . در انسان بيماري بروسلوز مجموعه اي از نشانه ها را ايجاد مي كند كه بسيار شبيه بيماري آنفولانزا است . ازجمله تب ، سردرد ، عرق كردن ، درد در ناحيه پشت ، ضعف ، عفونت شديد سيستم اعصاب مركزي و قلب ممكن است رخ دهد . بيماري مي تواند مزمن شود و بصورت تب راجعه ، دردهاي مفصلي و خستگي بروز نمايد . ٢- سم اپسيلون كه توسط باكتري كلستريديوم پرفرژانس توليد مي شود . ٣- باكتريهاي تهديدكننده بهداشت مواد غذايي گونه هاي سالمونلا ، شيگلا ، اشريشياكولي سويه 0157 H7 ٤- مشمشه با عامل بورخلدريا  مالئي ٥- ملوئيدوزيس ( شبه مشمشه ) با عامل بورخلدريا  سودومالئي ٦- پسي تاكوزيس با عامل كلاميديا پسي تاسي ٧- تب كيو با عامل كوكسييلا بورونتي ٨- سم ريسين توليد شده توسط ريسينوس كامونيس ٩- آنتروتوكسين B توليد شده توسط استافيلوكوك ١٠- تيفوس با عامل ريكتزيا پروازكي ١١- انسفاليت ويروسي با عامل آلفا ويروسها مثل انسفاليت اسبهاي ونزوئلايي ١٢- عوامل آلوده كننده آب : ويبريوكلرا ، كريپتوسپوريديوم پاروم گروه C اين گروه از بيماريزاها تحت مهندسي ژنتيك قرار گرفته اند تا قابليت انتشار آنها افزايش يابد . توليد آنها بسيار ساده است و درصد مرگ و مير مبتلايان با اين عوامل بسيار بالاست . ١- نيپاويروس     ٢- هانتا ويروس ٣- سل مقاوم به انواع داروها   ٤- تب ويروسي خونريزي دهنده      ٥- ويروس تب زرد محدوديت هاي بيوتروريسم كاربرد سلاح هاي بيولوژيك به علت طبيعت غيرقابل كنترل عوامل بيولوژيكي كه در اين گونه سلاحها بكار مي روند ، مشكل است و نيازمند فناوري پيشرفته مي باشد . سلاح هاي بيولوژيك موجود فقط براي ايجاد ترس عمومي و تخريب كل يك جامعه مفيد واقع ميشود اگرچه در حال حاضر مهندسين ژنتيك مشغول مطالعه و بررسي بر روي عوامل بيولوژيكي هستند كه بتواند نژادهاي خاصي از انسانها و يا مردم در مناطق جغرافيايي خاص را درگير كند . علائم رواني تهديدات بيولوژيك ١- ايجاد اضطراب و تشويش در جامعه      ٢-  عصبانيت     ٣- وحشت     ٤- نسبت دادن علائم بيماريهاي مختلف به عامل عفوني بيولوژيك منتشر شده در منطقه .   ٥- جدا شدن فرد آلوده از جامعه   ٦- انجام اعمال غيراخلاقي ( غارت ، دزدي و ... ) . حملات بيولوژيك به حيوانات اولين بار در جنگ جهاني اول توسط ارتش آلمان انجام شد . شامل حمله به حيوانات با ارزش اقتصادي مثل حمله با عامل بيماري FMD به حيوانات سم دار ، پخش عامل تب آفريقايي خوك ها و گسترش عامل نيوكاسل در طيور . ملاحظات اپيدميولوژيك براي تشخيص اينكه يك بيماري ، بيماري بومي يك منطقه مي باشد و يا بر اثر حمله بيوتروريستي ايجاد شده است موارد زير را بايد در نظر گرفت . - گسترش سريع و تصاعدي يك بيماري ظرف چندين ساعت تا چندين روز در گروهي از مردم به ظاهر سالم . - افزايش علائم غيرطبيعي مثل تب ، اختلالات تنفسي و علائم گوارشي - مشاهده يك بيماري غيربومي با شيوع بالا و يا مشاهده يك بيماري بومي در فصل و زمان غيرمعمول - ميزان كمتر ابتلا به يك بيماري شيوع يافته در مردمي كه در محيطهاي بسته و مخصوصاً با سيستم تهويه هوای بسته به سر مي برند . - شيوع عفونت گروهي در مناطق خاصي از لحاظ جغرافيايي ( بيماري از يك شهر و يا منطقه اي از يك شهر بيشتر گزارش شود ) - گزارش مرگ و مير با تعداد و سرعت بالا - مشاهده بيماراني با بيماري هاي غيرمعمول در يك منطقه كه عوامل درگير كننده بعنوان سلاح ميكروبي محتمل بنظر مي رسد مثل طاعون ، تولارمي ، سياه زخم ريوي . كنترل عفونت ايجاد شده توسط سلاح هاي بيوتروريستي الف ) قرنطينه منطقه شيوع عفونت بايد بطور كامل قرنطينه شود ب ) البسه كادر پزشكي افرادي كه با بيماران سر و كار دارند بايد با لباسهاي غيرقابل نفوذ پلاستيكي ، دستكش ، پوشش كامل سر و گردن ، ماسك صورت ، پوشش چشمها (عينك) و چكمه مخصوص مجهز شوند . ج ) بستري كردن و رسيدگي به بيماران در صورت كم بودن تعداد بيماران ، بايد تمام بيماران از يكديگر جدا بستري شوند اما درصورت زياد بودن تعداد بيماران و عدم امكان جداسازي همه آنها بيماران با علائم مشابه با هم بستري شوند . تميز كردن ، ضدعفوني كردن و استريل كردن وسايل و محيط آلوده روش استريل كردن و عفونت زايي به شدت به عامل ايجاد كننده بيماري وابسته است ، وسايل تا حد امكان براي هر بيمار اختصاصي مصرف شود و قبل از استريل كامل براي بيمار ديگر مورد استفاده قرار نگيرد ، استفاده از محلول هاي ميكروب كش براي شستن لباسها و وسايل پارچه اي ضروري است (البته درصورت عدم امكان سوزاندن البسه و وسايل پارچه اي بعلت كمبود اين وسايل و يا مورد نياز بودن آنها) علائم مشاهده شده در تعدادي از بيماريهاي ايجاد شده توسط عوامل بيوتروريسم به تفكيك عامل : الف ) سياه زخم دوره  كمون هفت روز است ، شكل پوستي بيماري كه ٩٥درصد موارد را تشكيل مي دهد با خارش و برآمدگي پوست همراه است ، جراحات بعد از مدتي تبديل به تاول شده و با گذشت زمان به زخم تبديل مي گردد ، زخم يك تا سه سانتيمتر قطر دارد ، رنگ آن سياه است و درد ندارد ،‌ غدد لنفاوي نزديك زخم متورم هستند . فرم پوستي در حالت طبيعي ٢٠ درصد مرگ و مير دارد . فرم تنفسي ، بيماري به شكل يك سرماخوردگي آغاز مي شود ، سپس نارسايي تنفسي و شوك به دنبال آن رخ مي دهد . فرم تنفسي بعد از بروز علائم به مرگ منتهي مي شود ( صد در صد مرگ رخ مي دهد ) فرم گوارشي ، تهوع ، كم اشتهايي ، استفراغ خوني ، دردهاي شكم و تب ، از علائم اين فرم بيماري مي باشند . مرگ و مير در اين شرايط ٢٥الي ٦٠ درصد است . درمان :  موثرترين آنتي بيوتيك پني سيلين G است . تب هاي خونريزي دهنده ويروسي دوره كمون اغلب چهار تا سيزده روز است . تب ، سردرد ، احساس سرما ، خستگي ، درد عضلاني ،‌ پرخوني ملتحمه ، استفراغ ،‌دردهاي بالاي معده ، خونريزي نقطه اي در دهان ، خونريزي از لثه ، معده ، روده و رحم از علائم آن است . مرگ بيمار ناشي از شوك و كم خوني شديد ، خونريزي ريوي و يا DIC پيش رونده است . درمان : اساس درمان حمايتي است شامل تنظيم آب و الكتروليتها و درمان اختلالات انعقادي مي باشد . آبله : علائم بيماري شامل تب ، كمردرد ، خارش بيني ، بيخوابي ، تورم و برافروختگي صورت ، خميازه زياد درد گلو و سينه ، بثورات و تاول هاي شديد جلدي كه از جوش شروع مي شود و سپس به وزيكل و پوستول تبديل مي شوند  درمان : بسياري از تركيبات ضد ويروس براي درمان آبله بكار برده شده است كه يكي از آنها داروي كلروميستين بوده است . بوتوليسم : دوره كمون ١٨ تا ٣٦ ساعت است . علائم شامل تهوع ، استفراغ ، درد شكم ، عدم وجود تب و سپس علائم عصبي آغاز مي شود شامل پائين افتادن پلكها ـ اختلال در تكلم ـ اشكال در بلع و در نهايت مرگ بعلت فلج تنفسي رخ مي دهد . درمان : در مراحل اوليه با مصرف توكسيوئيد امكان پذير است ( ضد سم ) بيمار بايد تا چند هفته به دستگاه تنفس مصنوعي متصل باشد . طاعون : دوره كمون ٢ تا ٦ روز است . علائم شامل تب ـ لرز ـ تهوع ـ اسهال و يا يبوست ـ پائين آمدن فشار خون ـ بيقراري ـ نبض سريع ـ هذيان گويي ـ تورم غدد لنفاوي ـ زخمهاي عفوني موضعي ـ پنوموني شديد همراه با خروج خون از ريه ها مي شود . درمان : آنتي بيوتيك هاي اسپترپتومايسين ، جنتامايسين و كلرامفنيكل بيشترين تأثير را در درمان اين بيماري دارند . سولفاناميدها با تأثير كمتري بكار رفته اند . مراقبتهاي پس از مرگ بر روي اجساد آلوده شده با عوامل  بيولوژيك قبل از ارسال نمونه هاي پاتولوژي و يا انجام كالبدكشايي اطلاع رساني به افراد كالبدگشا و يا پاتولوژيست در مورد خاص بودن بيماري الزامي است . كالبدگشايي بطور كامل و با وسايل و تجهيزات محافظتي خاص بايد انجام گيرد . كليه رسوم و آئين هاي مذهبي در جهت برخورد با جسد بايد باتوجه به جلوگيري از پخش عامل عفوني انجام شود .

1 1

نظرات

نظرات :