,هورمونی,الایزا,کیت,آزمایشگاه,فاسکو
 
 
4 نظرات  خطا های پره آنالیتیکال
  تاریخ : ۱۳۹۱ دوشنبه ۲۵ ارديبهشت  [12:40]  

مقدمه 

 در این سلسله نوشتار ها مایلم  بطور مفصل به پارامتر های  قبل از انجام آزمایش  که بر روی نتایج یک آزمایش  موثر هستند ، بپردازم. رفرانس این مقالات عمدتا کتاب بیوشیمی تیتز 2012 است که البته در برخی موارد اطلاعات جمع آوری شده و تجربه شخصی را نیز به آن اضافه می کنم.

امیدورام  این مقالات مورد استفاده پرسنل زحمتکش آزمایشگا ها تشخیص طبی قرار گیرد و سایر دوستان نیز به غنای این مطالب با مشارکت خود بیافزایند : همچنین بتوانم این سلسله مقالات را  بدون وقفه طولانی به رشته تحریر در آورم . 

  متغیر های قبل از آزمایش علیرغم اینکه برخی از آنها داراری تاثیرات قابل ملاحظه ای بر روی نتیجه آزمایش هستند ولی معمولا توسط آزمایشگاه و پزشک معالج مد نظر قرار نمی گیرند و این موجب میگرد که صحت و دقت  سیستم  آزمایشگاه(پرسنل و تجهیزات)   توسط پزشک معالج ، بیمار و حتی خود  مسئول فنی آزمایشگاه  زیر سوال رود . در واقع این تغیرات موجب بروز خطای میشوند که به خطا های پره آنالیتیکال یا خطا های قبل از مرحله انجام  آزمایش مشهور هستند. 
  خطا های پره آنالیتیکال  بر دو نوع هستند :
قابل کنترل  یعنی با تمیهداتی میتوان از آنها جلوگیری نمود 
و غیر قابل کنترل . که تنها کاری که میتوان در مواجهه به آنها انجام داد ،  در نظر گرفتن آنها در تفسیر آزمایش است.  
متغیر های قابل کنترل را به نوبه خود می توان  به دو بخش تقسیم نمود:
1- متغیر های فیزیولوژیک : که مربوط به تغیرات  فیزیولوژیک بدن  در شرایط مختلف   است
2- متغیر های مربوط به آزمایشگاه : که مربوط به اعمالی است که توسط پرسنل آزمایشگاه انجام می پذیرد و   ممکن  است که بر روی کیفیت  نمونه در  مرحله آزمایش تاثیر گذار باشد.
بخش  اول 
متغیر های فیزیولوژیک  

1- طرز قرارگیری بیمار   Posture
 در یک فرد بالغ تغیر وضعیت از حالت دراز کش به حالت ایستاده موجب  کاهش حجم خون به میزان 10 درصد میشود . دلیل این امر این است که همه محتویات پلاسمابه غیر از  از پروتئین ها ی خون   به راحتی از دیوراه رگ عبور کرده و وارد فضای میان بافتی میگردند. در نتیجه  این روند باعث افزایش غلظت پرو تئین های خون به میزان 8 تا 10 درصد در وضعیت ایستاده خواهد شد.
این فرایند افزایش غلظت بعد از ده دقیقه  تغیر وضعیت دراز کش به ایستاده تکمیل خواهد شد. 
تغیر وضعیت خوابیده به ایستاده موجب افزایش  ترشح  هورمون های کاتکول آمین ها ، آلدسترون ، آنژیو تانسین II ، رنین و هورمون آنتی دیورتیک میشود.
بعنوان مثال در مورد اپی نفرین در عرض 10 دقیقه بعد از تغیر وضعیت به ایستاده مقدار آن در خون دو برابر میشود . و در مورد رنین و آلدسترون زمان دوبرابر شدن غلظت بعد از  یک ساعت از تغیر وضعیت دراز کش به ایستاده خواهد بود. 
در مورد شمارش سلول ها نیز افزایشی به میزان 5 تا 10 در صد پس از تغیر وضعیت از درازکش به ایستاده را شاهد خواهیم بود.
اما شاید حالتی را که بیشتر در آزمایشگاه با آن مواجه باشیم حالت ایستاده به نشسته و یا حالت دراز کش به نشسته باشد(در بخش های بیمارستانی ) . که در این موارد نیز تغیرات قابل ملاحظه می باشد.
مثلا در مورد هموگلوبین و هماتو کریت به میزان 6.5 درصد کاهش و در مورد  پروتئین ها و  هورمون های باند شده به پروتئینها  مانند T4 به میزان 8 درصد  کاهش  ،  با  تغیر وضعیت از ایستاده به نشسته رخ خواهد داد    این کاهش غلظت     بعد از دو ساعت در حالت نشسته  کامل خواهد شد .
بنابراین  اگر فرض کنیم مدت زمان انتظار برای بیمار در ازمایشگاه های شلوغ یک ساعت شود این میزان حدود 3 تا 4 درصد خواهد بود و چون معمولا در صورتی که بخواهیم آزمایش را مجددا چک کنیم بلافاصله پس از مراجعه بیمار از وی خون میگیریم این تفاوت3 تا  4 درصدی را باید مد نظر داشته باشیم .
 نکته دیگر این است که شدت تغیرات در غلظت  پروتئین ها و  مواد متصل به پروتئین ها با تغیر وضعیت ،  در مورد افرادیکه فشار خون دارند و همچنین افراد مسن نسبت به افراد نرمال و  جوان  بیشتر است
در مورد اندازه گیری لیپید ها نیز  توصیه اکید  میشود که بیمار باید  به مدت حداقل 5 دقیقه در وضعیت درازکش یا نشسته بماند و سپس اقدام به خونگیری شود .
باید توجه داشت که بستن  گارو به مدت بیشتر از یک دقیقه   نیز دقیقا دارای همان تاثیرات تغیر وضعیت از دراز کش به ایستاده میباشد .
در جدول زیرتاثیرات وضعیت بیمار بروی غلظت برخی  فاکتور های خونی آورده شده است که اگر خدا یاری کند به مرور آن راتکمیل میکنم 
 
میانگین افزایش درصد            پارامتر خونی            
            7                                 ALT  
            5                                AST 
            7                                 ALP
            6                           Amylase
            9                            Albumin
            3                                   Ca
            7                                 IgA
            7                                 IgG
            5                                 IgM
            7                          Cholestrol
            6                                  TG
            11                                  T4
  
 
 

 








نظرات :
نام کاربری :
نام رمز :
 

آدرس این وب لاگ
 
افسانه مریدی بختیاری
A.BakhtiRI
آرشيو نوشته ها
1391/9   1391/3   1391/2  
پیوندها
کلیه حقوق معنوی و مادی این سایت برای شرکت تحقیقاتی تولیدی فارمد آوران سبز محفوظ است 2017®

گوارشي, قارچ و باکتری, گياه, متاستازهای, hypersplenism, IFA, گویچه‌ها, شیلومیکرون‌ها, آنزیم‌هایی, كولون, CLIA, كلرايد, عوامل هورموني, هضم و متابولیسم , پلاسمای پرندگان, رحم, ميكروسكوپيك, سرطان سینه التهابی, هموگلوبین, Cholestrol, نمک, کبالت, سوختگي, مکمل‌های, گلبولهای قرمز, متیل, تست H.pylori, انتروكوليتيكا, BLAST, استاف, ویروس, تست های آزمایشگاهی, اصطلاحات آزمايشگاهي – بيوشيمي, Cr, آنژین, مراكز آزمايشگاهي, کرانیوفارینژیوم, C-Peptide, myocardium, ترانسفوزیون, لیپوپروتئین, PH, میکرومتر, پپتیدوگللیکان, باكتري يرسينياپستيس, ویروسها, نوتروفيل, سم بوتولينوم, záliv, inversion, کوکسی های گرم مثبت, آنتی‌اکسیدان‌های, ايمونولوژي, ویتامین د, نوکلئیک, الکتروشیمیایی, پيلوري, ملانژور, دگزامتازون, تاثير روزه داری بر دستگاه گوارش و کبد , لابراتوار, ویتامینE, ميوگلوبين, gamma-tocopherol،, کورتیزول, پرفوزیون یا فیلتراسیون, آفلاتوکسین, ائوزينوفيليك, ورم غدد لنفاوی, پیریمیدینی,