,هورمونی,الایزا,کیت,آزمایشگاه,فاسکو
 
 
1 نظرات  آنتی بیوگرام (آزمايش هاي حساسيت دارويي )
  تاریخ : ۱۳۸۹ شنبه ۲۷ آذر  [14:14]  

 

اریترومایسن ، پنی سیلین ، سولفونامید ، تتراسایکلین ، ونکومایسین و .... جز دسته ای بزرگ از ترکیبات شیمیایی هستند که باعث متوقف کردن رشد باکتریها (باکتریواستاتیک) و یا از بین بردن باکتری ها (باکتریوسیدال) در یک دوز پایین می شوند . در علم میکروب شناسی به این دسته از دارو ها که بروی باکتری ها اثر می گذارند آنتی بیوتیک می گویند . هر دسته از انتی بوتیک ها بر روی باکتری خاصی تاثیر دارد و این دارو ها بر روی ویروس و یا سایر میکروارگانیسم ها تاثیری نخواهند داشت . با این حرفا ،  این سوال در ذهن ایجاد می شود که ما از کجا بدانیم چه آنتی بیوتیکی بر روی چه باکتری هایی موثر است ؟ جواب سوال ما تست آنتی بیوگرام است که به صورت روتین در آزمایشگاه های میکروبیولوژِی انجام می گیرد . این تست به ما نشان می دهد که کدام یک از آنتی بیوتیک ها بر روی میکروب ما موثر است . همانطور که می دانید نمونه های گرفته شده برای بخش میکروبیولوژِی متفاوت هستند . اما نمونه ها هر چی که باشند (خون ، مایع مغزی-نخائی ، مدفوع ، ادرار ، خلط و..) در آخر  معمولا آنتی بیوگرام می شوند تا داروی موثر تجویز شود . در واقع باید بگوئیم که در عفونت های میکروبی آزمایشگاه دارو را تجویز می کند نه پزشک ...

 خلاصه ای از پروسه آنتی بیوگرام دیسک دیفیوژن

بعد از کشت نمونه دریافتی در محیط کشت مناسب ، اگر شرایط مناسب باشد و باکتری در نمونه ما باشد ، باکتری موجود در نمونه رشد خواهد کرد . بعد از رشد باکتری ، از ان لام (مقداری نمونه + سرم فیزیولوژِی) تهیه می کنیم و رنگ آمیزی گرم انجام می دهیم . اگر باکتری ایزوله ما ، جز باکتری های پاتوژن باشد ، باید تست آنتی بیوگرام را انجام دهیم . مقداری از نمونه را برداشته و  در محیط کشت آنتی بیوگرام کشت می دهیم ، سپس دیسک های آنتی بیوگرامی را روی محیط کشت گذاشته و جواب را بعد از ۲۴ ساعت برسی کرده و نتایج را گزارش می کنیم .

  • بعد از معرفی ابتدایی آنتی بیوگرام ، وارد بحث تخصصی آزمایشگاهی می شویم .

 

اصول آنتی بیوگرام

اصول آنتی بیوگرام بر پایه دو اصطلاح میکروب شناسی است یعنی :

  • Minimum Inihibitory Concentration (MIC)
  • Minimum Bactericidal Concentration (MBC )

منظور از MIC ، غلظتي از يك آنتي بيوتيك است كه مي تواند رشد باكتري را در شرايط آزمايشگاهي مهار كند. و منظور از MBC ، حداقل غلظتي از دارو است كه باكتري را از بين مي برد. در اغاز باید بگم که باید آزمایش کننده چهار اصل زیر را قبل از آغاز آنتی بیوگرام مشخص کند :

  • Which organisms to test?کدام ارگانیسم برای تست                                                        
  •  
  • What methods to use?کدام روش تست                                                               
  •  
  • What antibiotics to test?کدام آنتی بوتیک  
  •  
  • How to report results? چگونگی گزارش نتایج

روش های مختلف انجام تست تعیین حساسیت داروئی

  • Disk diffusion (Kirby Bauer)
  • Broth micro-dilution MIC (NCCLS متد رفرنس)
  • Etest

 

وسائل و موارد مورد نیاز برای تست انتی بیوگرام "دیسک دیفیوژن"

  1. محیط کشت که آنتی بیوگرام بر روی آن انجام می شود که "آگار مولر هینتون" می باشد .
  2. لوله حاوی نیم مک فارلند .
  3. لوله حاوی یک سی سی سرم فیزیولوژِی استریل
  4. دیسک های انتی بیوگرام
  5. باکتری خالص در محیط کشت مناسب
  6. سواب ، انس ، شعله ، هود ، چراغ
  • محیط نیم مک فارلند

محیط نیم مک فارلند محیطی در تست آنتی بیوگرام است که میزان کدر بودن نمونه خود را با ان مقایسه می کنیم . این محیط حاوی ۱.۵*۱۰۸ باکتری است . نحوه تهیه این محیط در آزمایشگاه به شرح زیر است :

روش تهیه محیط نیم مک فارلند

این محیط به مدت ۶ ماه در تاریکی و در ظرف در بسته که به وسیله اتش بسته شده است می تواند مورد استفاده قرار گیرد . اما با این اوصاف ، اگر در هر زمان رسوبی در لوله مشاهده شد ، محیط غیر قابل استفاده خواهد بود . زمانی که می خواهیم از این محیط استفاده کنیم باید انرا به خوبی حل بزنیم و جهت مقايسه كدورت لوله كشت با لوله مك فارلند، استفاده از يك زمينه سفيد با خطوط سياه و نور كافي توصيه مي‌شود این اقدام بويژه جهت باكتريهايي مثل هموفيلوس، گنوكك و پنوموكك كه در محيط آبگوشت به خوبي رشد نمي‌كنند توصيه مي‌شود.

  • روش کار

روش های مختلفی برای تعیین حساسیت باکتری ها به انتی بیوتیک ها وجود دارد اما من در این قسمت تست روتین و ساده دیسک دیفیوژن (Disk diffusion ) را معرفی می کنم .

بعد از ایزوله کردن باکتری ، مقداری از کلونی باکتری را به وسیله انس (نه لوپ) برداشته و در سرم فیزیولوژی استریل حل می کنیم . باید در نظر داشت که چون ، در تست آنتی بیوگرام میزان کدر بودن برای ما خیلی مهم است ، بنابراین در انتخاب مقدار نمونه باید دقت کنیم تا نمونه را بیشتر یا کمتر از نیم مک فارلند برنداریم . اگر میزان کدورت کمتر از نیم مکفارلند باشد ، مقداری دیگر از نمونه را در سرم فیزیولوژی استریل حل می کنیم و یا اگر میزان کدر بودن ، بیشتر از نیم مک فارلند باشد در این صورت باید مقداری سرم فیزیولوژی استریل اضافه کرد تا به کدورت مناسب و برابر با نیم مک فارلند برسیم . بعد از تهیه محلول هموژن خود ، با سواب استریل محلول را به هم زده و بعد از آبکشی کردن سواب ، (برای آب کشی ، سواب را با قدرت به دیواره لوله تکیه داده و فشار دهید تا آب آن گرفته شود .) آن را به محیط کشت مولر هینتون انتقال می دهیم و به طور کامل به وسیله سواب ، محیط کشت را به صورت چمنی کشت می دهیم به طوری که هیچ محلی در محیط از قلم نیافتد  . بعد از کشت ، دیسک های انتی بیوگرام که قبل از نیم ساعت از تست ، بیرون یخچال قرار داده شده اند را انتخاب و بر روی محیط کشت انتقال می دهیم . باید ذکر کنم که نحوه قرار دادن دیسک ها در محیط کشت مولر هینتون ، به صورت دایره ای  است و فاصله این دیسک ها از هم دیگر حدود 12 میلیمتر باشد و باید از دیواره هم فاصله داشته باشند . در ضمن فاصله این دیسک ها را می توان با توجه به تجربه خود کم و یا زیاد کنیم . دیسک های مورد استفاده هم باید با نوع باکتری ایزوله شده ما مناسب باشد مثلا هیچ وقت برای باکتری گرم منفی ، پنی سیلین قرار نمی دهیم چون نسبت به آن مقاوم هستند و یا اینکه آنتی بیوتیک کلروامفینیکل را برای کشت ادرار قرار نمی دهیم چون این انتی بیوتیک نمی تواند وارد مجاری ادراری شود و... بعد از قرار دادن دیسک ها ، در پلیت را بسته و به مدت 24 ساعت آنها را در دمای 37 درجه سانتیگراد ، انکوبه می کنیم (لازم به ذکر است که بنابه به تحقیقات تازه محقین ، دمای انکوبه برای آنتی بیوگرام به ۳۵ درجه کاهش یافته است و مدت زمان آن هم به ۱۶ تا ۱۸ ساعت کاهش یافته است ) . بعد از 24 ساعت پلیت را زیر چراغ برسی می کنیم  .آنگاه مي‌بايد قطر هاله عدم رشد را با خط‌كش اندازه گيري کرد و با توجه به جدول همراه دیسک ها ، گزارش تست انتی بیوگرام خود را برای هر یک از انتی بیوتیک ها ، به صورت حساس (Susceptible ) ، مقاوم (Resistant) و یا نیمه حساس (Intermediate) گزارش می شود .

نحوه خواندن و گزارش کردن

بعد از انکوبه ، محیط ما باید به صورت زیر باشد :

آنتی بیوگرام

همان طور که مشاهده می کنید در اطراف برخی از دیسک ها هاله روش وجود دارد که این نشان دهنده حساس بودن ان بکتری به ان دیسک است و باید حساس گزارش شود . همچنین در اطراف بعضی از دیسکها هیچ گونه هاله ای نیست در این حالت این باکتری را باید نسبت به ان دیسک مقاوم گزارش داد . اگر طبق جدول خود هیچ یک از حالات فوق مشاهده نشود در اینصورت نیمه حساس را گزارش می کنیم .

و چند نکته مهم  :

  • در اندازه گیری از خط کش معمولی و یا ویژه این کار استفاده کنید .
  • همیشه امتداد خط کش باید از وسط دیسک عبور کند .
  • همیشه قطر اندازه گیری می شود .
  • باید در تست انتی بیوگرام ، نگاه بدبینانه ای داشت . یعنی اینکه کوتاهترین مسیر را برای تعیین حساسیت انتخاب می کنیم .
  • اگر در اطراف دیسک خط هایی کشیده شده باشد در این صورت باید از اخرین خطی که بعد از ان دیگر کلونی نیست تعیین حساسیت کرد.
  • اگر در اطراف دیسک حتی یک کلونی هم باشد باید از همان جا تا دیسک را اندازه گیری کرد نه کل هاله را .
  • همیشه به محل هاله دقت کنید بازم می گم همیشه و کوتاهترین مسیر ار انتخا کنید .
  • دیسک ها و هاله ها را در زیر نور برسی کنید .

 

 محيط كشت در آنتي بيوگرام

محيط مورد استفاده در روش دیسکی مولرهينتون است كه بايد pH آن بين 4/7-2/7 تنظیم شده باشد .
و در پليت به قطر 100 ميلي متر حدود 30-25 ميلي ليتر محيط مولر هینتون میریزیم و قطر مورد نظر حاصل مي‌گردد. جهت اجتناب از خشك شدن سطح محيط بايد پليتها را در كيسه‌هاي پلاستيكي نگهداري نمود.پس از تلقيح محيط آنتي بيوگرام در فاصله حداكثر 15 دقيقه مي‌بايد ديسكهاي آنتي بيوتيك را در سطح آگار با فاصله مناسب از يكديگر  قرار داد.سپس به مدت 18-16 ساعت در انكوباتور 35 درجه سانتي‌گرام نگهداري نمود. روشهای اصلاح شده در باکتریهای سخت رشد نیز یکی دیگر از روش ها است در بعضی از باکتریهای سخت رشد از محیط های کشت اختصاصی استفاده می شود مانند : محیط کشت HTM در هموفیلوس ها .
 
نکات بسیار مهم در آنتی بیوگرام
  • تست همیشه در زیر هود و در کنار شعله انجام شود .
  • باکتری ایزوله شده باید ، خالص رشد کرده باشد .
  • در زمان برداشت نمونه باید سعی شود که از یک کلونی برداشت شود .
  • قبل از انتقال سواب به محیط کشت مولر هینتون ، محیط کشت را از عدم رشد کلونی های باکتری در محیط کشت مولر هینتون برسی کنیم . اگر کلونی در محیط کشت دیده شد ، محیط را عوض می کنیم .
  • همیشه به وسیله انس نموه را برداشته و سپس به لوله حاوی سرم فیزیولوژی استریل اضافه کنید .
  • برای اینکه به کدروت مورد نظر نیم مک فارلند دست یابید ، از مقادیر کم کلنی شروع کنید و یا کلونی را ابتدا به دیواره لوله انتقال دهید و سپس کم کم کلونی را به محیط آبگوشت اضافه کنید تا به کدورت مورد نظر دست یابید .
  • همیشه بعد از باز کردن در لوله و بعد از بستن ان ، سر لوله را در معرض شعله قرار دهید .
  • اگر پنبه سر لوله ها ، به سطح هود افتاد باید آنها را دور انداخت .
  • اگر سوآب را به خوبی آب گیری نکنیم در این صورت به علت تبخیر مایع بالایی در انکوباسیون ممکن است رطوبت در سر طرف مولر هینتون قرار گیرید .
  • همیشه بعد از اینکه محیط کشت را با سواب کشت چمنی دادیم ، سواب را به ظرف حاوی مواد ضد عفونی یا استریل کننده انتقال دهیم .
  • اگر نمونه مورد نظر ما مشکوک به سودوموناس است (بوی شبیه گل یاس) در این صورت سواب را ایتدا در روی ضعله قرار دهید و سپس به محیط ضد عفونی کننده انتقال دهید .
  • هیچ وقت سواب را به دور محیط کشت حرکت ندهید .
  • همیشه قبل از باز کردن محیط کشت ، سر پلیت را با ضعله ضد عفونی کنید .
  • برای راحتی کار ، ایتدا دیسک ها را بر روی پلیت تعیین مکان کنید و سپس به محیط اضافه کنید .
  • تا زمانی که دیسک ها را در روی محیط مولر هینتون ، فشار نداده اید می توانید جای انها را تغییر دهید . اما بعد از فشار هیچ وقت نباید آنها را تغییر داد .
  • همیشه دیسک ها را از بالا توسط یک گیره به محیط اضافه کنید .
  • فبل از گذاشتن دیسک سعی شود که هر دو طرف را برسی کنید تا اگر دیسک حاوی نام نباشد ، از به کار گیری ان خودداری کنید .
 
 

خطا های تست انتی بیوگرام

  • اگر بیشتر از یک کلونی برداشت شود ، نتیجه تست ما کلا اشتباه خواهد بود . چون در این صورت با تست آنتی بیوگرام ، چند کلونی را از نظر حساسیت برسی کردیم که ممکن است یک کلنی حساس باشد و دیگری نه . پس دقت شود .
  • اگر محیط کشت ما بعد از انکوبه ، به صورت خط خطی باشد نشان دهنده این است که مقدار کلونی ماکمتر از نیم مک فارلند بود .
  • اگر در دور تمام دیسک ها هاله تشکیل شد و یا در اطراف هیچ یک از دیسک ها هاله ای تشکیل نشد برای برسی نتایج باید تست را تجدید کرد .
  • اگر PH محیط مولر هینتون مناسب نباشد نتایج ما اشتباه خواهد بود .
  • نگه داری غلط دیسک ها و استفاده از محیط های تاریخ گذشته موجب خطا می شود .
  • تهیه اشتباه محیط نیم مک فارلند هم میتواند باعث اشتباه شود .
  • تأخير زياد بين استاندارد كردن كدورت كشت و تلقيح پليت
  •   همراه بودن سواب با مقدار زيادي مايع آبگوشت به هنگام تلقيح محيط آنتي بيوگرام (نگرفتن مايع اضافي با جدار لوله)

  • دیسک های مورد استفاده در آنتی بیوگرام

همان طور که در بالا هم گفتم ، باید از دیسک های مناسب باکتری ایزوله شده استفاده کرد . انتخاب نوع دیسک ها بسیار مهم است چون از یک طرف باید قضیه مقاوت داروئی را در نظر بگیریم و از طرف دیگر باید سلامت فرد را هم در نظر بگیریم برای نمونه :

بسیاری از باکتری ها کم کم به آنتی بیوتیک ها مخلفت مقاوم می شوند که این می تواند عمر آنتی بوتیک ها را کم کم به سوی افول هدایت کند .

و یا اینکه مصرف خود سر و یا اضافی که حاصل اشتباه فردی و یا اشتباه تکنیکی در تست انتی بیوگرام است می تواند عوارض گوناگونی داشته باشد . مثلا استفاده زیاد از سولفونامید ها باعث بیماری های عصب شنوایی و یا بیماری های کلیوی خواهد شد و یا اینکه مصرف زیاد پنی سیلین باعث تروبوسایتوپنی و مصرف زیاد تتراسایکلین باعث گرانولوسیتوپنی خواهد شد .

  • نگهداری دیسک ها : دیسک ها باید در یخچال و یا در فریز نگه داری شوند . اگر دیسک ها به صورت STOCK هستند در دمای فریز باید نگه داری شوند اما دیسک ها به صورت روتین تا یک ماه در دمای یخچال نگه داری می شوند .
  • کنترل کیفی :  به كمك سوشهاي استاندارد و با مراجعه به جدول مربوطه مي‌بايست نسبت به كنترل كيفي روند آنتي بيوگرام اقدام نمود.

 

چند نکته :

اگر باکتری ایزوله شده کوکسی گرم مثبت مانند استافیلوکوک طلائی (اورئوس) باشد در این صورت دو دیسک کلیندامایسن و اریترومایسن را در کنار هم و مقداری نزدیک تر قرار می دهیم . چون کلیندمایسن باعث می شود تا ژن القا کننده در اریترومایسن فعال شود . در واقع دیسک کلیندمایسن فعال کننده ژن خاموش اریترومایسن است .

  • آمینوگلیکوزید ها بر روی باکتری های بی هوازی تاثیر می گذارند .
  • کلروامفینیکل در نمونه ادراری استفاده نمی شود چون وارد ادرار نمی شود .
  • ونکومایسن ، اریترومایسن ، کلیندمایسن ، پنی سیلین و چند تا دیگه بر روی باکتری های گرم مثبت تاثیر می ذارند .
  •  دیسک ایمیپنم هم برروی گرم مثبت و هم بر روی گرم منفی تاثیر دارد ولی باید در عفونت های شدیدی استفاده شد تا مقاومت ایجاد نشود .
  • سفالکسین که بر روی گرم مثبت و منفی تاثیر دارد به صورت خوراکی است .
  • تتراسایکلین آنتی بوتیک وسیع الطیفی است و معمولا به صورت موضعی استفاده می شود .

در اخر هم باید ذکر کنم که دیسک ها را بر اساس نوع بیمارستان و یا نوع محل تست می توان تغییر داد و یا مکان و فاصله انها را هم تغییر داد و این که بسیاری از مراحل تست به صورت عالی انجام گیرند باید تجربه کافی داشت و همیشه سعی کنید که به بهترین نحو کار خود را انجام دهید .




3 نظرات  دستگاه سل كانتر ( آنالایزر هماتولوژی )
  تاریخ : ۱۳۸۹ سه شنبه ۲۳ آذر  [19:28]  

http://rcdd-e.web.ym.edu.tw/ezcatfiles/b043/img/img/631/SysmexKX21automatedhematologyanalyzer.jpg

 

آنالایزرهای هماتولوژی به روش امپدانس الكتریكی
آنالایزرهای هماتولوژی یا سل كانترها ، دستگاه های تمام اتوماتیكی هستند كه برای اندازه گیری كمی پارامترهای خون در آزمایشگاه های پزشكی مورد استفاده قرار می گیرند . وظیفه اصلی این دستگاه ها تهیه گزارش سریع و دقیق به روشی ساده از پارامترهای اصلی خون است ، به نحوی كه نمونه های غیر طبیعی از نمونه های طبیعی تفكیك گردیده و جهت انجام بررسی های بیشتر آنها از روش های متداول دیگر كمك گرفته می شود .

اجزای اصلی سل كانتر
سل كانترها معمولا از سه بخش اصلی هیدرولیك ، پنوماتیك و الكترونیكی تشكیل می گردند .

وظایف سیستم هیدرولیك
وظایف سیستم هیدرولیك شامل برداشت محصول های مورد نیاز دستگاه و نمونه خون یا Aspirating ، تخلیه
محلول ها یا خون برداشت شده یا Diapensing ، رقیق سازی نمونه یا Diluting، مخلوط كردن نمونه و محلول ها یا Mixing و افزایش محلول لیز كننده یا Lysing است .

وظایف سیستم پنوماتیك
وظیفه اصلی سیستم پنوماتیك تولید خلاء یا فشار ثابت جهت كنترل دریچه ها و همچنین كنترل حركت محلول ها و نمونه در داخل سیستم هیدولیك است .

وظایف سیستم الكترونیكی
این سیستم توسط یك ریز پردازنده ( میكروپروسسور ) كنترل می شود و وظایف زیر را به عهده دارد :
1 ) اندازه گیری وپردازش سیگنال های حاصل از تغییر امپدانس
2 ) محاسبه و انتقال نتایج به چاپگر یا هر خروجی دلخواه در سیستم
3 ) ترسیم گراف پارامترهای اصلی
4 ) كنترل زمان اندازه گیری و توالی تست ها
5 ) اجرای برنامه Q.C و كالیبراسیون سیستم
6 ) ذخیره و بازیابی ( Save and Load ) نتایج

محلول ها و مواد مورد نیاز در دستگاه سل كانتر
الف ) محلول ایزوتون یا Diluent : برای رقیق كردن خون از یك محلول ایزوتونیك كه می تواند محیطی شبیه پلاسمای خون را تأمین نماید ، استفاده می شود . بدین ترتیب كه یك رسانای مناسب جهت شمارش سلول های خونی ایجاد می گردد .
ب ) محلول لیز كننده یا Lyse از این محلول برای از بین بردن غشای سلول های قرمز در كاپیلاری مخصوص شمارش WBC استفاده می شود ، بدین ترتیب تداخل اندازه بین سلول های قرمز و سفید در شمارش آنها از بین می رود . همچنین از جذب نوری مخلوطی كه از لایزوهموگلوبین تشكیل گردیده است ، برای اندازه گیری غلظت هموگلوبین استفاده می شود .
ج ) محلول شستشو یا Rinse : محلول شستشو نوعی دترجنت است كه برای شستشوی تیوب ها و كاپیلاری ها و مرطوب نگه داشتن آنها پس از هر سیكل اندازه گیری مورد استفاده قرار می گیرد .
د ) محلول شستشوی آنزیماتیك یا E – Z Cleanser : یك محلول آنزیمی مخصوص است كه برای پاك كردن بهتر تیوب ها وكاپیلاری به صورت روزانه مورد استفاده قرار می گیرد ( قبل از خاموش كردن دستگاه ) و ضرری برای قسمت های پلاستیكی دستگاه ندارد .
ه ) محلول پاك كننده پروب ها یا Probe Cleanser : از این محلول برای پاك كردن و حل كردن لخته خون های به جای مانده در پروب ها و تیوب ها و كاپیلاری دستگاه استفاده می شود و معمولا این محلول باید 15 دقیقه در این مسیرها قرار گیرد تا مؤثر واقع شود .
و ) كالیبراتور : یك محصول خنوی با پارامترها و مقادیر مشخص و ثابت است كه به صورت تجارتی و مطابق با استانداردهای مرجع پزشكی تولید می شود و از آن برای كالیبره كردن دستگاه سل كانتر استفاده می شود .
ز ) كنترل : یك محصول خونی با پارامترها و مقادیر مشخص وثابت است كه به صورت تجارتی در سه نوع Low ، Normal و High تولید می شود . خون كنترل باید روزانه برای چك كردن عملكرد دستگاه سل كانتر مورد استفاده قرار گیرد .

اصول شمارش سلول های خونی
نمونه رقیق شده مورد اندازه گیری توسط یك فشار منفی به داخل روزنه WBC و RBC مكش می شود . در سیستم اندازه گیری ، یك لوله شیشه ای دقیق كه لوله اندازه گیری نامیده می شود ، وجود دارد كه وظیفه آن كنترل ثابت بودن حجم نمونه مورد اندازه گیری در طول یك سیكل شمارش است . در بالا و پایین این لوله اندازه گیری دو سنسور نوری قرار داده شده كه فاصله بین این دو سنسور ، حجم نمونه مورد اندازه گیری را مشخص می نماید و از آنجایی كه این فاصله همیشه ثابت است ، حجم های اندازه گیری شده در دیسك های مختلف شمارش نیز ثابت است .
سلول های سفید خون ( WBC ) ، سلول های قرمز خون ( RBC ) و پلاكت ها به روش امپدانس الكتریكی شمارش شده و سایز بندی می شوند . این روش بر اساس اندازه گیری تغییرات در مقاومت الكتریكی بین دو الكترود مثبت و منفی پایه گذاری شده است . شایان ذكر است كه تغییرات در مقاومت الكتریكی بین دو الكترود ، ناشی از عبور ذرات و سلول های خونی با اندازه های مختلف از روزنه بین الكترودهای مثبت و منفی است . الكترودها در زیر سطح محلول در دو طرف یك روزنه كه Aperture نامیده می شود ، قرار داده شده اند و تشكیل یك مسیر الكتریكی را می دهند .
سلول های خونی دارای اندازه های مختلفی هستند . بر اساس این اندازه ها ، هر سلول كه از درون روزنه عبور نماید موجب افزایش امپدانس الكتریكی بین دو الكترود می شود . بدین ترتیب می توان امپدانس های ایجاد شده را به سلول های مشخص نسبت داد .
دستگاه سل كانتر سلول های خونی را به تنهایی شمارش و بر اساس اندازه دسته بندی می نماید . حجم مشخصی از نمونه رقیق شده آماده قرائت از روزنه 70 میكرومتری RBC و نیز از روزنه 100 میكرومتری WBC عبور نموده و شمارش انجام می گیرد . همچنین یك سیستم نوری برای قرائت هموگلوبین در دستگاه سل كانتر طراحی شده است . این سیستم دارای دو سنسور نوری است . وقتی محلول آماده شمارش از سنسور بالایی عبور می نماید ، سیكل شمارش آغاز می گردد و با عبور از مقابل سنسور پایینی این سیكل خاتمه می یابد ، لذا در كلیه سیكل های شمارش حجم ثابت و مشخصی از محلول آماده شمارش می شود . بنابراین اگر یك حباب و یا یك لخته خون در محلول آماده وجود داشته باشد ، سیستم سریعا اخطار می دهد و اپراتور متوجه خطا در شمارش می گردد .

سیستم نوری جهت اندازه گیری و ثبت حجم اندازه گیری

DILUTION
در خون كامل سلول ها بسیار نزدیك به یكدیگر هستند ، بنابراین برای جداسازی و روان سازی آن باید از یك محلول رقیق ساز ایزوتونیك استفاده كنیم . در سل كانترهایی كه به روش امپدانس الكتریكی كار می كنند ، به دو روش می توان سیكل اندازه گیری را آغاز نمود :روش اندازه گیری خون كامل و روش اندازه گیری خون رقیق شده.

روش اندازه گیری خون كامل
در این روش 13 میكرولیتر از خون كامل توسط دستگاه مكش می شود ، سپس با محلول ایزوتون رقیق می گردد . سپس این محلول رقیق شده اولیه به دو قسمت تقسیم
می گردد :
الف )مقداری ا محلول رقیق شده اولیه مكش می شود و با 6/2 میلی لیتر محلول ایزوتون مجددا رقیق می گردد ( رقیق سازی ثانویه 44833 : 1 ) . این محلول برای شمارش سلول های قرمز خون ( RBC) و پلاكت ها ( PLT ) مورد استفاده قرار می گیرد .
ب ) بقیه محلول رقیق شده با نیم میلی لیتر محلول لایز تركیب می شود  . این محلول برای شمارش سلول های سفید ( WBC ) و اندازه گیری غلظت HGB مورد استفاده قرار می گیرد .
روش اندازه گیری خون رقیق شده
در این روش اپراتور ابتداخون كامل را با  محلول ایزوتون رقیق می سازد سپس مقداری از محلول رقیق شده خارجی توسط دستگاه مكش می شود و مجددا با  محلول ایزوتون رقیق می گردد ، سپس این محلول رقیق شده اولیه به دو قسمت زیر تقسیم می گردد:
الف ) مقداری از محلول رقیق شده اولیه مكش شده و مجددا بامحلول ایزوتون رقیق
می گردد . این محلول برای شمارش های RBC و PLT مورد استفاده قرار می گیرد .
ب ) بقیه محلول رقیق شده اولیه با محلول لایز تركیب شده و برای شمارش WBC و اندازه گیری غلظت HGB مورد استفاده قرا می گیرد .

هنگامی كه سلول های خون از روزنه مخصوص شمارش عبور می نمایند ، به طور لحظه ای تغییراتی در امپدانس و الكترود مثبت و منفی دو طرف روزنه ایجاد می شود و چون این تغییر امپدانس ارتباط مستقیمی با اندازه سلول عبور كرده دارد ، می توان امپدانس های ایجاد شده را به نوع سلول ارتباط داد .
در دستگاه سل كانتر ، امپدانس های تغییر یافته تقویت می شوند.




4 نظرات  اجسام هاينز
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [22:5]  

اجسام هاينز از تغيير ماهيت هموگلوبين و رسوب مواد هموكروم در گلبولهاي قرمز پديد مي آيد. اين اجسام كروي شكل هستند و1-4 ميكرون قطر داشته و در كنار سلول و يا چسبيده به غشا يافت مي شوند.

اجسام هايتز انعطاف پذيري ندارند و موجب آسيب وارد شدن به غشاء سلول مي گردند در نتيجه سلول را تخريب مي كنند .

اين اجسام در رنگ آميزي معمول رومانوفسكي قابل مشاهده نيستند و در رنگ آميزي حياتي نظير كريستال ويوله و يا متيلن بلو به
شكل اجسام تيره گرد به رنگ آبي و يا ارغواني مشاهده مي شوند. اين اجسام در رنگ آميزي رتيكولوسيتي نظير متيلن بلو رنگ مي
گيرند اما شدت رنگ آنها كم تر است و به صورت انكلوزيون هاي آبي كم رنگ مشاهده مي شوند.

اجسام هاينز در اثر رسوب هموگلوبين هاي ناپايدار و يا هموگلوبين هاي مازاد در تالاسمي درون ياخته سرخ ايجاد مي شوند.
فاگوسيتوز اجسام هاينز و برداشت آنها از گلبول قرمز توسط طحال به آنها مورفولوژي شبيه شيريني گاز زده (bitecell)مي دهد
عواملي كه در تشكيل اجسام هاينز دخالت دارند عبارتند از :
1- كم بود آنزيم G6PD
2- مقاير زياد تركيبات اكسيد كننده قوي كه بر مكانيسم محافظت كننده سلول غلبه مي كند و بدون وجود نقص آنزيمي باعث
تقليب اكسيداتيو هموگلوبين و شكل گيري اجسام هاينز مي گردد.
3- هموگلوبين هاي ناپايدار.
4- كم كاري طحال در موارد وجود هموليز .




0 نظرات  کم خونی سیدروبلاستیک
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [22:2]  

آنمي هاي سيدروبلاستيك به صورت ارثي و اكتسابي بروز مي كنند. اكثر بيماران گرفتار شكل ارثي مردان هستند.پس بيماري بصورت مغلوب وابسته به جنس به ارث مي رسد اشكال اكتسابي بيماري بيشتر از انواع ارثي ديده مي شوند.
 اشكال اكتسابي به علت مصرف داروها بعضي از مسموميت ها (مسموميت با سرب) رخ مي دهد. در كم خوني هاي سيدروبلاستيك اختلال در مسير ساخت Heme وجود دارد
 سيلاروبلاست هاي حلقوي كه با تجمع آهن در ميتوكندري هاي اطراف هسته سلولهاي پيشتار ارتيدوئيدي مشخص مي‏شوند،از ويژگيهاي اين بيماري هستند. تجمع آهن در ميتوكندري ها باعث اختلال در عملكرد اين ارگانل حياتي سلول و در نتيجه مرگ سلول مي گردد.
 كم خوني سيدروبلاستيك حالت دو شكلي در نماي لام خون محيطي ايجاد مي كندو گلبولهاي قرمز هيپوكرم ميكروستيك نورموستيك توأم ديده مي شوند.
 دو گروه بودن جمعيت يافته هاي سرخ (دي مورفيك بودن،دو شكل بودن) با ارزيابي مقادير HDW (پهناي توزيع هموگلوبين) و RDW نيز مشخص مي گردد. با بررسي هيستوگرام RBC كه توسط دستگاه‏هاي شمارشگر خون تهيه مي شود مي‏توان دو گروه بودن گلبولهاي قرمز را مشاهده كرد.
 اصطلاحاً گفته مي شود هيستوگرام دو قله اي است .در صورت دو شكل بودن لام خون محيطي اندكس هاي RBC از قبيل MCHC,MCH,MCV در محدوده طبيعي قرار مي گيرند.
 در خون محيطي ممكن است سلولهاي هدف مشاهده شوند.
گلبولهاي قرمز ممكن است اجسام پاپن هايمر داشته باشند كه ناشي از رسوب آهن است.
 اجسام پاپن هايمر در رنگ آميزي حياتي كه براي بررسي رتيكولوسيت ها صورت مي گيرند، رنگ مي گيرند بنابراين ممكن است باعث شمرده شدن اريتروسيت حاوي اين اجسام به جاي رتيكولوسيت گردند بنابراين بايد در شمارش رتيكولوسيت در موارد كم خوني سيدروبلاستيك دقت شود.
 بازوفيليك استيپلينگ (بازوفيلي منقوط) در تمام انواع كم خوني سيدروبلاستيك ديده مي شود.

 

 

 

گستره خون محیطی در آنمي سيدروبلاستيك.منظره دی مورفیک که در ان گلبولهای قرمز طبیعی وهیپوکروم میکروسیتیک باهم وجود دارند.تعدادی سلول هدف نیز مشاهده میشود.
 

گستره خون محیطی در آنمي سيدروبلاستيك.علاوه بر منظره دی مورفیک سلولهای هدف واجسام پاپن هایمر(مقابل فلش) به تعداد زیاد در گلبولهای قرمز مشاهده میشوند.
 



مقایسه هاول ژولی بادی وپاپن هایمر بادی. اجسام پاپن هایمر معمولا با تعداد واندازه متغیر در گلبولهای قرمز مشاهده میشوند اما هاول ژولی بادی گرد بوده ومعمولا به تعداد یک عدد در هر سلول مشاهده میشود.



گستره خون محیطی در آنمي سيدروبلاستيك .به گلبولهای قرمز دارای پاپن هایمر بادی سیدروسیت گفته میشود.
 


رنگ امیزی اهن در کم خونی سیدروبلاستیک. در این تصویر چند سیدروبلاست حلقوی که دارای رسوبات ابی رنگ اهن در سیتوپلاسم خود هستند مشاهده میشوند.




0 نظرات  هموگلوبینوپاتی
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [21:46]  

هموگلوبينوپاتي ها به علت تفاوت جزيي كه در ساختمان مولكول زنجيره هاي پلي پپتيدي گلوبين آلفا يا بتا نشان مي دهند از هموگلوبين هاي طبيعي متمايز مي باشند.

 به طور معمول فقط يك اسيد آمينه جايگزين اسيد آمينه ديگر مي شود (در زنجيره گلوبين) و موجب تغييرات قابل توجهي در خصوصيات Hb مي گردد.

 ويژگي فيزيكو شيميايي و حركت الكتروفورزي Hb كاملاً تغيير مي كنند و موجب بوجود آمدن علائم گسترده باليني مي گردند.

براي نام گذاري هموگلوبينوپاتي ها، نوع اسيد آمينه جايگزين شده و شماره آنرا در سمت راست زنجيره و گلوبين مي نويسند مثلاً در مورد Hbs a2b26Val يعني در هموگلوبين S،اسيد آمينه والين به جاي اسيد آمينه اصلي در موقعيت 6 زنجيزه βگلوبين قرار گرفته است اسيد آمينه اصلي در اين فرمول ذكر نمي شود اما در مورد Hbs و نيز Hbc گلوتاميك اسيد است

 هموگلوبين هاي E,D,C,S معروف ترين (بتا) هموگلوبينوپاتي ها مي باشند.

 هموگلوبينوپاتي ها معمولاً از نوع β هستند و انواع با درگيري زنجيره آلفا و گاما كم ياب هستند و علائم باليني خاص نيز حتي در حالت هموزيگوت ندارند.

هموگلوبين هاي غير طبيعي بجز موارد اكتسابي مانند سولفهموگلوبين و متهموگلوبين، به طور ارثي بروز مي كنند.

 در حالت هموزيگوت يك فرد هر دو ژن غير طبيعي را براي توليد هموگلوبين غيرطبيعي دارد يعني يكي از ژن هاي معيوب را از پدر و ديگري را از مادر به ارث برده است .در حالت هتروزيگوت فرد حامل يك ژن سالم و يك ژن معيوب است .

 به حالت هتروزيگوت trait (خصيصه) مي گويند و به حالت هموزيگوت(بيماري) گفته مي شود.به حالت هتروزيگوت به آن علت بيماري نمي گويند كه در اين وضعيت علائم باليني خاص وجود ندارد و ناهنجاري خوني نيز حداقل است .

 در حالت هتروزيگوت ساخت زنجيره β غير طبيعي مثلاً زنجيره غيرطبيعي Hbs كندتر از ساخت زنجيره β طبيعي است بنابراين در الكتروفورز ميزان Hb طبيعي بيشتر از Hb غير طبيعي است اما در حالت هموزيگوت (بيماري) چون هر دو ژن توليد زنجيره β معيوب هستند،هموگلوبين طبيعي اصلاً وجود ندارد و Hb غير طبيعي غالب است




0 نظرات  راهنمای والدین درباره هموگلوبین هتروزیگوت Hemoglobin Trait
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [21:45]  

سخنی با والدین:

ممکن است شما جزء آن دسته از پدران و مادرانی باشید، که به شما گفته شده است که فرزندتان دارای هموگلوبین S،C  یا D هتروزیگوت است. معنی این عبارت این است که گلبولهای قرمز کودک شما علاوه بر هموگلوبین طبیعی، دارای هموگلوبین غیر طبیعی نیز می باشد. به یاد داشته باشید که کودک شما بیمار نیست و این موضوع سلامت او را تحت تاثیر قرار نمی دهد.

 

هموگلوبین چیست؟

هموگلوبین نوعی پروتئین است که درون گلبولهای قرمز قرار دارد. علت رنگ قرمز خون، وجود هموگلوبین است. وظیفه هموگلوبین، انتقال اکسیژن از ریه ها به سایر قسمتهای بدن می باشد. هموگلوبین ها، انواع مختلفی دارند و به وسیله ژنها از یک نسل به نسل دیگر منتقل         می شوند. ژنها بسته های اطلاعاتی کوچکی هستند که در اسپرم پدر و تخمک مادر وجود دارند. این بسته های اطلاعاتی حاوی اطلاعات ضروری برای تشکیل یک زندگی جدید هستند. رنگ چشم، رنگ پوست و  نوع هوگلوبین افراد به وسیله ژنها  تعیین می شود. ژنهای مختلف، حاوی اطلاعات مختلف هستند. هموگلوبین افراد طبیعی، هموگلوبین A نامیده می شود. هموگلوبینهایی را که شیوع کمتری دارند با دیگر حروف لاتین نشان می دهند مانند هموگلوبین C، هموگلوبین D و هموگلوبین S. اغلب افراد برای ساخت هموگلوبین A دارای دو ژن هستند. این افراد یک ژن ساخت هموگلوبین A را از پدر و یک ژن ساخت هموگلوبین A را از مادر در یافت کرده اند. گلبولهای قرمز این افراد فقط حاوی هموگلوبین A است. ما ممکن است که ژنهایی را دریافت کنیم که حاوی اطلاعات کافی برای ساخت هموگلوبین های غیر طبیعی باشند یا با ساخت مقدار طبیعی هموگلوبین تداخل داشته باشند.

 

هموگلوبین هتروزیگوت چیست؟ 

هموگلوبین هتروزیگوت وقتی ایجاد می شود که کودک یک ژن ساخت هموگلوبین A را از یکی از والدین و یک ژن ساخت هموگلوبین S،D  یا C را از دیگر والدین خود دریافت کند. گلبولهای قرمز این کودک، حاوی هموگلوبینA به همراه هموگلوبینهای S یا C یا D است.

هموگلوبینهای غیر طبیعی، در برخی مناطق جهان شایعتر هستند. به عنوان مثال مردم کشورهای آفریقایی، مکزیک، آمریکای مرکزی، هند و بخشهایی از اروپا و آسیا، بیشتر از دیگر مردم جهان هموگلوبینهای غیر طبیعی دارند. اگر چه وجود هموگلوبینهای غیر طبیعی در برخی مناطق شایعتر است، اما هر کس با هر نژاد و ملیتی می تواند این هموگلوبینها را داشته باشد. علاوه بر هموگلوبینهای غیر طبیعی ذکر شده، هموگلوبین هتروزیگوت بتا تالاسمی و چند نوع دیگر از هتروزیگوتها وجود دارند که شیوع آنها کمتر است.  

 

اگر فرزند من سالم است، پس چرا ما باید آزمایش انجام دهیم؟

چند ترکیب از انواع هموگلوبینها وجود دارند که می توانند سلامت فرد را تحت تاثیر قرار دهند. آزمایش خون، نوع هموگلوبین افراد را مشخص       می کند. اگر یکی از والدین فقط هموگلوبین A داشته باشد اما دیگر والدین دارای هموگلوبینهای غیر طبیعی باشد، فرزندان آنها به اختلالات هموگلوبین مبتلا نخواهند شد. اما اگر هردو والدین هتروزیگوت باشند ممکن است که کودک آنها به یکی از اختلالات هموگلوبین مانند سیکل سل مبتلا شود.

 

بیماری سیکل سل چیست؟

این بیماری وقتی ایجاد می شود که فرد، یک ژن ساخت هموگلوبین S از یکی از والدین و یک ژن ساخت هموگلوبین S یا C یا D یا بتا تالاسمی را از دیگر والدین خود دریافت کند. این بیماری می تواند مشکلات جدی و بلند مدت جسمی ایجاد نماید.

 

 

 

هموگلوبین C هتروزیگوت چیست؟

اگر فردی یک ژن ساخت هموگلوبین A و یک ژن ساخت هموگلوبین C از والدین خود دریافت کند، دارای هموگلوبین C هتروزیگوت خواهد بود. افرادی که هموگلوبین C هتروزیگوت دارند ممکن است که ژن هموگلوبین C را به فرزندان خود منتقل کنند. اگر فقط یکی از والدین هموگلوبین C هتروزیگوت داشته باشد، 50% احتمال دارد که فرزند آنان نیز هموگلوبین C هتروزیگوت داشته باشند. احتمال انتقال ژن هموگلوبین C در هر بارداری مساوی است. 

 

هموگلوبین C هموزیگوت چیست؟

اگر فردی ژنهای ساخت هموگلوبین C را از هر دو والدین خود دریافت کند، فقط هموگلوبین C در بدن او ساخته خواهد شد. گلبولهای قرمزی که فقط حاوی هموگلوبینC  هستند، شکننده تر و آسیب پذیرتر از گلبولهای قرمز معمولی هستند. این عامل باعث ایجاد کم خونی خفیف تا متوسط در فرد مبتلا می شود. به عبارت دیگر این افراد، گلبولهای قرمز و هموگلوبین کمتری نسبت به افراد معمولی دارند. اغلب افراد مبتلا به بیماری هموگلوبین C مشکل حاد جسمی ندارند. با این وجود آنها باید تحت نظر یک پزشک متخصص باشند، زیرا گاهی این بیماری باعث، رشد بیش از حد طحال، زردی و ایجاد سنگهای صفراوی در بیمار می شود.

 

 بیماری هموگلوبین سیکلC  چیست؟

بیماری هموگلوبین سیکل C وقتی ایجاد می شود که فرد یک ژن هموگلوبین C و یک ژن هموگلوبین S از والدین خود دریافت کند. این عامل باعث می شود که گلبولهای قرمز انعطاف پذیری و شکل مدور خود را از دست داده و سخت و داسی شکل شوند. گلبولهای قرمز داسی شکل، ممکن است مانع خونرسانی و اکسیژن رسانی مناسب به بافتهای بدن شوند.

مهمترین علایم بیماری سیکل C عبارتند از: افزایش احتمال ابتلا به عفونتها، احساس درد در برخی اندامهای بدن و افزایش سایز طحال. این بیماری هوش بیماران را تحت تاثیر قرار نمی دهد. این بیماری قابل درمان نیست اما عوارض حاصل از آن را می توان درمان کرد. بیماران مبتلا به سیکل C باید تحت درمانهای دارویی منظم قرار گیرند.

اگر یکی از والدین سیکل سل هتروزیگوت و دیگری هموگلوبین C هتروزیگوت داشته باشد، 25% احتمال دارد که کودک آنها مبتلا به بیماری هموگلوبین سیکلC شود. این والدین همچنین ممکن است که صاحب فرزند مبتلا به سیکل سل هتروزیگوت، هموگلوبین C هتروزیگوت و حتی فرزند دارای هموگلوبین طبیعی شوند.

 

تستهای تشخیص قبل از تولد برای هموگلوبین سیکل C

با انجام یک آزمایش خون ساده می توان نوع ژنهای سازنده هموگلوبین فرد و همچنین احتمال ابتلای فرزندان او به بیماری سیکل C را مشخص نمود. اگر احتمال ابتلای فرزندان یک زوج به این بیماری وجود داشته باشد، می توان تستهای تشخیص قبل از تولد را انجام داد. این تستها مشخص می کنند که جنین به بیماری سیکل C مبتلا هست یا خیر. اگر افراد نوع هموگلوبین خود را بدانند بسیار مفید خواهد بود، زیرا آنها می توانند با انجام تستهای آزمایشگاهی و مشاوره با مشاوران ژنتیک، آگاهانه برای آینده خود تصمیم بگیرند. در این صورت به بسیاری از سوالات آنها درباره هموگلوبین سیکل C یا دیگر اختلالات مرتبط با هموگلوبینها پاسخ داده خواهد شد.

 

هموگلوبین D هتروزیگوت چیست؟

اگر فردی یک ژن هموگلوبین A و یک ژن هموگلوبین D از والدین خود دریافت کند، دارای هموگلوبین D هتروزیگوت خواهد شد. افرادی که هموگلوبین D هتروزیگوت دارند ممکن است که، ژن هموگلوبین D را به فرزندان خود منتقل کنند. اگر فقط یکی از والدین هموگلوبین D هتروزیگوت داشته باشد، 50% احتمال دارد که فرزند آنان مبتلا به هموگلوبین D هتروزیگوت شود.

 

هموگلوبینD هموزیگوت چیست؟

اگر فردی ژن هموگلوبین D را از هر دو والدین خود دریافت کند، فقط هموگلوبین D در بدن او ساخته خواهد شد. گلبولهای قرمزی که فقط حاوی هموگلوبینD هستند، کمی شکننده تر و آسیب پذیرتر از گلبولهای قرمز معمولی هستند. این عامل باعث ایجاد کم خونی خفیف در فرد می شود. اغلب افراد مبتلا به هموگلوبین D هموزیگوت مشکل حاد جسمانی ندارند.

 

بیماری هموگلوبین سیکلD چیست؟

بیماری هموگلوبین سیکل D وقتی ایجاد می شود که فرد، یک ژن هموگلوبین D و یک ژن هموگلوبین S از والدین خود دریافت کند. این عامل باعث می شود که گلبولهای قرمز انعطاف پذیری و شکل مدور خود را از دست داده و سخت و داسی شکل شوند. گلبولهای قرمز داسی شکل ممکن است مانع خونرسانی و اکسیژن رسانی به بافتهای بدن شوند. مهمترین علایم بیماری سیکل D عبارتند از: افزایش احتمال ابتلا به عفونتها، احساس درد در برخی اندامهای بدن و افزایش سایز طحال. این بیماری هوش بیماران را تحت تاثیر قرار نمی دهد. این بیماری قابل درمان نیست اما عوارض حاصل از آن را می توان درمان کرد. بیماران مبتلا به سیکل D باید تحت درمانهای دارویی منظم قرار گیرند.

 

تستهای تشخیص قبل از تولد برای هموگلوبین سیکل D

اگر یکی از والدین سیکل سل هتروزیگوت و دیگری هموگلوبین D هتروزیگوت داشته باشد، 25% احتمال دارد که کودک آنها مبتلا به بیماری هموگلوبین سیکلD شود. همچنین احتمال ابتلای فرزندان آنان به سیکل سل هتروزیگوت 25% و هموگلوبین D هتروزیگوت 25% است. همچنین، این زوج 25% احتمال دارد که صاحب فرزند دارای هموگلوبین طبیعی A شوند. تستهای تشخیص قبل از تولد، در ماه دوم بارداری قابل انجام هستند. این تستها مشخص می کنند که جنین به بیماری سیکل D مبتلا هست یا خیر.

 

هموگلوبین E هتروزیگوت

اگر فردی یک ژن هموگلوبین A و یک ژن هموگلوبین E از والدین خود دریافت کند، دارای هموگلوبین E هتروزیگوت خواهد شد. هموگلوبین E هتروزیگوت یک بیماری نیست و به مشکلات حاد جسمی منجر نمی شود.

 

هموگلوبین E هموزیگوت

اگر فردی ژنهای ساخت هموگلوبین E را از هر دو والدین خود دریافت کند، در بدن او فقط هموگلوبین E ساخته خواهد شد. افرادی که هموگلوبین E هموزیگوت دارند، مشکل حاد جسمی نخواهند داشت فقط چون در بدن آنها تعداد گلبولهای قرمز کمتر از افراد طبیعی است، ممکن است آنها دچار کم خونی خفیف شوند.

 

چگونه می توان افراد مبتلا به هموگلوبین E را شناسایی کرد؟

در برخی از کشورهای جهان انجام آزمایش غربالگری نوزادان اجباری است. یکی از دلایل انجام این آزمایش تشخیص بیماران مبتلا به اختلالات هموگلوبین است. برای انجام این آزمایش، فقط چند قطره خون از پاشنه پا نوزاد شما گرفته می شود.

 

اگر وجود هموگلوبین E هموزیگوت و هتروزیگوت در فرد ایجاد مشکل نمی کند، پس چرا ما باید بدانیم که فرزندمان هموگلوبین E دارد؟

این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که ممکن است، دیگرفرزندان شما یا دیگر اعضای خانواده و فامیل مبتلا به بیماری خطرناک هموگلوبین E بتاتالاسمی شوند. افرادی که هموگلوبین E هموزیگوت یا هتروزیگوت دارند ممکن است که این ژن را به فرزندانشان منتقل کنند.

 

هموگلوبین E بتا تالاسمی چیست؟

کودک شما به بیماری هموگلوبین E بتا تالاسمی مبتلا نیست، اما در آینده ممکن است دیگر فرزندان شما و یا دیگر کودکان فامیل به این بیماری مبتلا شوند. افرادی که بیماری هموگلوبین E بتا تالاسمی دارند، یک ژن هموگلوبین E را از یکی از والدین و یک ژن بتا تالاسمی را از دیگر والدین خود دریافت کرده اند. وجود این دو ژن باعث می شود که فرد، به یک بیماری خطرناک علاج ناپذیر مبتلا شود. هر چند انجام برخی روشهای درمانی (همانند دریافت خون) برای کمک به جلوگیری از بروز عوارض بیماری ضروری است، اما این بیماری یک اختلال خطرناک است که به درمانهای دارویی نیاز دارد.

 

ما اکنون چه کارهایی را می توانیم انجام دهیم؟

ما پیشنهاد می کنیم که شما و همسرتان یک آزمایش خون ساده انجام دهید تا وضعیت هموگلوبین شما مشخص شود. وضعیت هموگلوبین شما و همسرتان احتمال ابتلای فرزندان شما به بیماری هموگلوبین E بتا تالاسمی را تعیین می کند. برای انجام این آزمایش با مشاوران ژنتیک مشورت کنید.




2 نظرات  آزمايش كلسيم
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [18:30]  

رعايت نكات زير براي آزمايش كلسيم ضروري است

موقعيت بيمار در هنگام نمونه گيري:


تغيير موقعيت بيمار از حالت خوابيده به نشسته يا ايستاده ، سبب خروج (efflux) آب و مايعات و مواد محلول قابل عبور از داخل عروق به فضاي بينابيني سلولها مي گردد. مواد غير قابل عبور از ديواره عروق مثل پروتئين ها ، سلولها ، مواد باند شده به پروتئين ها و سلولها تغليظ مي شوند. مثلا آلبومين سرم افزايش يافته و كلسيم چون به آلبومين باند شده ، افزايش مي يابد.

براي تغيير وضعيت از حالت خوابيده به نشسته ، تغيير ميزان كلسيم % 4 + خواهد بود.

رژيم غذايي (diet) :

مثلا پس از نوشيدن مقدار زيادي شير ، مقدار كلسيم سرم افزايش مي يابد.

بستن تورنيكت و باز و بسته كردن مشت :

بستن تورنيكت ، سبب برجسته شدن وريدها و تسهيل خونگيري مي شود . كاربرد نامناسب تورنيكت و باز و بسته كردن مشت ، باعث خطا در تست ها مي شود. باز و بسته كردن مشت و پمپ كردن دست (pumping) در طي نمونه گيري سبب افزايش غلظت پتاسيم ، لاكتات و فسفر مي شود. با افزايش لاكتات خون ، PH خون كاهش يافته و غلظت كلسيم يونيزه سرم بالا مي رود.

خونگيري از بيماري كه به دست او سرم (IV) وصل شده است :

چون تركيبات موجود در سرم تزريق شده ، باعث تغيير غلظت مواد شيميايي شده يا آنها را رقيق مي كنند ، لازم است حتي الامكان از بيماري كه سرم به او تزريق مي شود ، خونگيري نشود. در صورت نياز به خونگيري ، لوله تزريق سرم بسته شود و از دست ديگر بيمار نمونه گيري شود. در صورتيكه لازم باشد از همان دست محتوي سرم خونگيري شود به ترتيب زير عمل نماييد :

لوله سرم بسته شود ، تورنيكت زير محل Needle سرم بسته شود و خون از وريدهاي زير ناحيه تزريق سرم گرفته شود. اگر بخواهيم از برانول خونگيري كنيم ، سرم را بسته و چند ميلي ليتر اول خون گرفته شده را دور ريخته و از باقيمانده آن براي انجام آزمايشات استفاده شود.

مواد ضدانعقاد (Anticoagulants) :

استفاده نامناسب از مواد ضدانعقاد باعث تغييرات زيادي در تستهاي بيوشيميايي مي گردد. اكسالات ها ، سيترات سديم و EDTA سبب كاهش كلسيم سرم به روش اسپكتروفتومتري مي شوند.

سرم هاي ليپميك يا كدر (Lactascent serum) :

افزايش تري گليسريد سرم باعث تداخل در اندازه گيري ساير موادي كه از همان طول موج ، جذب نوري دارند مي گردد ؛ از جمله باعث افزايش كلسيم به روش CP (Cresol phetalein)
مي گردد.

براي تصحيح اثرات سرم ليپميك از بلانك سرم استفاده مي شود. حتي سرم بلانك هم قادر به حذف كامل همه اين تداخل ها نمي باشد.



نكاتي در مورد آزمايش كلسيم :

در اندازه گيري كلسيم به طريق كرزوفتالئين تا مقدار 0.2 gr هموگلوبين در 100 ml سرم ، اثر تداخلي چنداني ديده نمي شود. در مقادير بيشتر Hb آزمايش بايد در مقابل سرم بلانك ، اندازه گيري و اصلاح گردد.
1% هموليز باعث افزايش كلسيم به ميزان 2.9 % مي گردد.
با توجه به اينكه كلسيم يونيزه به جايگاههاي اتصالي با بار منفي متصل مي شود ، يون هيدروژن براي اتصال به آلبومين و ديگر پروتئين هاي متصل شده به كلسيم با كلسيم رقابت مي كند و اتصال آنها وابسته به PH مي باشد. اگرچه سطوح كلسيم تام سرم ممكن است بدون تغيير باقي بماند ، انتشار نسبي 3 فرم كلسيم كه در اثر تغييرات PH در ECF رخ مي دهد قابل تغيير است. آلكالوز باعث افزايش اتصال كلسيم به پروتئين شده در نتيجه سبب كاهش كلسيم آزاد مي شود ، در حاليكه اسيدوز با كاهش اتصال كلسيم به پروتئين ، سطح كلسيم آزاد را افزايش مي دهد. سطح كلسيم تام به وسيله غلظت پروتئين پلاسما قابل تغيير است.
كاهش 1 gr/dl آلبومين ، معادل كاهش 0.8 mg/dl كلسيم خواهد بود.
بيماران داراي بدخيمي اغلب تظاهرات هيپوآلبومينمي دارند كه اين وضعيت ممكن است بطور كاذب سطح كلسيم تام را كاهش دهد. در اين شرايط سطح كلسيم تام (بر حسب mg/dl) به وسيله معادله زير تصحيح مي شود :

= كلسيم تام (mg/dl) تصحيح شده براي هيپوآلبومينم

[0.8 × (آلبومين بيمار- آلبومين طبيعي)] + كلسيم تام (اندازه گيري شده)

(در اين فرمول معمولا مقدار آلبومين طبيعي را 4.4 در نظر مي گيرند)
درصد كمي از كلسيم به ديگر پروتئين ها از قبيل γ- گلبولين ها متصل مي شود. بنابراين در حالات باليني مانند هيپوگاماگلبولينمي ، سطح كلسيم تام به شدت تغيير مي كند.
از سرنگ و ظروف شيشه اي بايد اجتناب كرد زيرا كلسيم به بدنه ظروف شيشه اي مي چسبد.
افزايش كاذب كلسيم به دليل استاز وريدي در حين خونگيري و نگهداري طولاني مدت خون حاصل مي شود.
در روش O-Cresophtalein Complex دما بايستي به دقت كنترل شود زيرا اين روش به دما بسيار حساس است.
در روشهاي فتومتريك هر نوع ظروف شيشه اي يا پلاستيكي بايد با اسيد كلريدريك رقيق شسته شوند.
ضد انعقادهاي سيترات ، اگزالات و EDTA نبايد مصرف شوند ، به اين دليل كه با تشكيل كمپلكس با كلسيم تداخل ايجاد مي كنند.
كلسيم يونيزه وضع متابوليسم كلسيم را بهتر از مقادير كلسيم تام بيان مي نمايد و بدين علت اكثر پزشكان آزمايش CaI را نسبت به كلسيم تام ترجيح مي دهند.
تكرار اندازه گيري كلسيم تام سرم براي تشخيص هيپرپاراتيروئيديسم لازم است (وقتي كلسيم نرمال و كلسيم يونيزه افزايش يافته است).
عوامل مداخله گر در اندازه گيري كلسيم با روشهاي رنگ سنجي عبارتند از :هموليز – زردي – ليپمي – پاراپروتئين ها و منيزيوم.
نمونه سرم ، بهترين نمونه براي سنجش كلسيم تام است اگرچه پلاسماي هپارينه نيز مورد قبول است.
از خون تام ، پلاسماي هپارينه يا سرم براي اندازه گيري كلسيم آزاد استفاده مي شود. تمامي نمونه ها بايد در شرايط بيهوازي جمع آوري شوند و در يخ 4C انتقال يابند تا از حذف CO2 و گليكوليز جلوگيري شده و PH تثبيت شود(تغييرات PH نسبت كلسيم يونيزه را تغيير مي دهد).
در آلكالمي متابوليك يا تنفسي ، با وجود كلسيم تام نرمال (وقتي كلسيم نرمال و كلسيم يونيزه افزايش يافته است)
پايين بودن سطح سرمي كلسيم و افزايش سطح اسيد اوريك از يافته هاي شايع همراه با پره اكلامپسي است.

(پره اكلامپسي يكي از عوارض شايع بارداري و عامل ايجاد صدمه به جنين و مادر است. اين بيماري اغلب در زنان جوان و نخست زا (Primigravida) ديده شده و علائم آن در اواخر حاملگي بارز مي شود).


مقادير مرجع در افراد بالغ طبيعي
mg/dl
mmol/l

كلسيم تام
8.8-10.3
2.2-2.58

كلسيم يونيزه (آزاد)
4.6-5.3
1.16-1.32




علل هيپركلسيمي:
- به علت PTH

هيپرپاراتيروئيديسم اوليه (علت شايع) :

اسپوراديك

نئوپلازي اندوكرين متعدد (نوع 1 و 2)

هيپركلسيمي هيپوكلسيوري فاميلي

ترشح نابجاي PTH به وسيله نئوپلاسم ها (نادر است)

- مستقل از PTH :

همراه بدخيمي ها (علت شايع)

به علت ويتامين D :

مسموميت با ويتامين D

افزايش توليد D 21,25(OH)

عوامل ديگر اندوكرينوپاتي :

تيروتوكسيكوز

هيپوآدرناليسم

بي تحركي همراه با بازگردش استخوان

سندرم شير – قليا

ساركوئيدوز

مولتيپل ميلوما



علل هيپوكلسيمي :


- به علت PTH

كمبود PTH

دائمي :

اكتسابي : بعد از جراحي

ارثي :

هيپوپاراتيروئيديسم ايديوپاتيك

سندرم دي جرج

سندرم هاي اتوايميون چند غده اي

معكوس و راجعه :

هيپومنيزيومي شديد

هيپركلسيمي

مقاومت به PTH

هيپوپاراتيروئيديسم كاذب

- به علت ويتامين D

كمبود ويتامين D

كمبود D 25(OH)

كمبود D 21,25(OH):

مهار برگشت پذير 1- هيدروكسيلاز

اختلالات داخل كليوي (آسيب كليوي مزمن ، بيماري توبول ها و سندرم فانكوني)
اختلال در پاسخ به D 21,25(OH)
جهش در گيرنده ويتامين D




0 نظرات  هموگلوبین A1C
  تاریخ : ۱۳۸۹ جمعه ۱۹ آذر  [18:21]  

مقدمه

 

با استفاده از روش کنترل شخصی قند خون شما می توانید در هر ساعت از شبانه روز از مقدار قند خون مطلع شوید ولی قادر به این پیش بینی نیستید که قند خون شما روی هم رفته طی ماههای گذشته چقدر بالاتر از مقدار طبیعی بوده است. آزمایش "هموگلوبین A1C" دقیقاً همین کار را انجام می دهد. در واقع این آزمایش بهترین وسیله بریا ارزیابی بلند مدت قند خون طی 3-2 ماه اخیر است. این آزمایش به شما و پزشک معالجتان نشان می دهد که برنامه درمان و کنترل دیابت شما تا چه حد موفقیت آمیز بوده است. مزیت دیگر آزمایش هموگلوبین A1C اینست که می توان مشکلاتی مانند قند خون بالای بعد از غذا و یا در طول شب را که گاهی اوقات توسط اندازه گیری با گلوکومتر تشخیص داده نمی شود به خوبی شناسایی کند.

» اساس آزمایش هموگلوبینA1C

 

در توضیح این آزمایش باید گفت که اصولاً هموگلوبین یکی از پروتئین های داخل گلبول های قرمز است و وظیفه حمل اکسیژن در خون را بر عهده دارد. هموگلوبین نیز مانند تمام پروتئین های دیگر بدن با قندها از جمله گلوکز ترکیب می شود. این ترکیب تا زمانی که گلبول قرمز در خون زنده است (تقریباً 120 روز) پایدار می باشد و این اساس آزمایش هموگلوبین A1C را تشکیل می دهد که هر چقدر میزان قند خون شما در طول 3-2 ماه گذشته بالاتر از مقدار طبیعی باشد، درصد هموگلوبین A1C خون شما با گلوکز ترکیب شده است نیز بیشتر خواهد بود. به عنوان مثال مقدار هموگلوبینA1C  بین 6، 7و 8 درصد به ترتیب بیانگر قند خون 120mg/dlو 150mg/dlو 180mg/dl طی 3-2 ماه گذشته است.

 

 

 

در افراد دیابتی مقدار هموگلوبین A1C که با گلوکز ترکیب شده است کمتر از 6 درصد می باشد. در افراد مبتلا به دیابت این درصد بر اساس نحوه کنترل دیابت و قند خون متفاوت است. هموگلوبین A1C کمتر از 7 درصد بیانگر کنترل دیابت و قند خون می باشد و مقادیر بالای 8 درصد نشان می دهد که شما باید در روش درمان دیابت خود تجدید نظر کنید. بنابراین هدف از درمان موفق دیابت رساندن مقدار هموگلوبین A1C به کمتر از 7 درصد می باشد. البته تحقیقات نشان داده اند که کاهش مقدار هموگلوبین A1C به هر میزان باعث کاهش عوارض بلند مدت دیابت خواهد شد و این امر به مقدار هموگلوبین A1C اولیه بستگی ندارن.

» مقادیر ایده آل هموگلوبین A1C در سنین مختلف

 

 مقدار ایده آل هموگلوبین A1C در سنین مختلف متفاوت است. به عنوان مثال از آنجایی که هر چه مقدار این هموگلوبین پایینتر باشد، احتمال بروز حملات هیپوگلیسیمی (پایین افتادن قند خون) نیز بیشتر خواهد بود، در کودکان قبل از سنین دبستان که وجود قند خون پایین برای سلول مغزی در حال رشد خطرناک و مضر است مقدار ایده آل هموگلوبین A1C نسبت به افراد در سنین بالاتر بیشتر است. در ادامه مقادیر ایده آل و هدف هموگلوبین A1C در سنین مختلف آورده شده اند:

 

مقادیر ایده آل هموگلوبین A1C در سنین مختلف

بالای 18 سال کمتر از 7 درصد
بین 18-12 سال کمتر از 8 درصد
بین 12-6 سال کمتر از 8/5 درصد
زیر 6 سال کمتر از 9 درصد

 

 

» آیا آزمایش هموگلوبین A1C را باید در ساعات مشخصی از روز یا بصورت ناشتا انجام داد؟

 

 آزمایش هموگلوبین A1C را می توان در هر ساعتی از شبانه روز انجام داد و نیازی به ناشتا بودن نمی باشد. همچنین نتیجه این آزمایش بر خلاف آزمایشهای شخصی قند خون ارتباطی با نوع تغذیه و فعالیت بدنی و یا وعضیت روحی شما در روز آزمایش ندارد؛ ولی اگر شما دچار هرگونه کسالت بیماری هستید بهتر است انجام آزمایش هموگلوبین A1C را به روز دیگری موکول کنید. زیرا این احتمال وجود دارد که آزمایش به طور کاذب بالا برود.

» تفاوت نتایج آزمایش هموگلوبین A1C در آزمایشگاههای مختلف

 

از آنجایی که روشهای اندازه گیری هموگلوبین A1C در آزمایشهگاههای مختلف متفاوت است، نتایج این آزمایش نیز متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال در یک آزمایشگاه ممکن است نتیجه 6 درصد به عنوان نتیجه طبیعی و در دیگری به عنوان قند خون بالا طلقی شود. بنابراین همیشه با پزشک خود در مورد نتیجه آزمایش هموگلوبین A1C مشورت کنید و همچنین آگاه باشید که با تعویض ازمایشگاه ممکن است نتیجه آزمایش A1C نیز تغییر کند. پس همیشه یک آزمایشگاه مشخص را برای انجام این آزمایش در نظر بگیرید.

» آیا آزمایش هموگلوبین A1C می تواند جایگزین آزمایشهای روزانه شود؟

 

در پایان ذکر این نکته لازم است که آزمایش هموگلوبین A1C به هیچ عنوان جایگزین آزمایشهای روزانه شخصی قند خون نمی شود و نمی تواند به عنوان مثال آنرا مبنای اضافه یا کم کردن مقدار تزریق روزانه انسولین قرار داد. در واقع جهت کنترل موثر دیابت انجام مرتب آزمایش شخصی قند خون و نیز آزمایش هموگلوبین A1C هر 3-2 ماه یکبار، هر دو به یک اندازه از اهمییت برخوردارند.

»  ارتباط آزمایش هموگلوبین A1C با عوارض دیابت

HbA1C

 

نمودار روبرو، احتمال بروز عوارض دیابت را بر حسب میزان HbA1c خون نشان می دهد.

Reyinopatia = عوارض چشمی
Nefropatia = عوارض پاها
Neuropatia = عوارض عصبی
Micro albuminuria = میکرو آلبومین


 

 

 

 

» منابع:

  •  

  •  کتاب دیابت راه درمان، از مجموعه کتابهای "آموزش دیابت گابریک"

 




2 نظرات  هموگلوبین F
  تاریخ : ۱۳۸۹ شنبه ۱۳ آذر  [13:43]  

عبارتند :Fسه روش رايج اندازه گيری کمی هموگلوبين

1-روشهای مقاومت نسبت به قليا

2-کروماتوگرافی : ستونی -HPLC 

3-روشهای ايمونولوژيک

 

¤ روش مقاومت قليا بدليل داشتن عدم دقت وصحت مناسب در دامنه 2-40درصدبطور گسترده در آزمايشگاهها  مورد استفاده قرار میگيرد.

روش پيشنهادی NCCLS روش Betke می باشدکه قابل قبول ترين روش ، برپايه مقاومت قليايی می باشد.در اين روش پس از تبديل هموگلوبين به سيان مت هموگلوبين (به کمک محلول درابکين) با اضافه نمودن يک قليا قوی، و بدنبال آن توقف فرايند دناتوره شدن با اضافه نمودن محلول سولفات آمونيم ، هموگلوبين  F اندازه گيری می گردد.

قابل ذکر است که روش Singer بدليل نياز به نمونه کمتر ومراحل ساده تر می تواند جايگزين مناسبی باشد ، ولی بايد توجه نمود که جهت مقاديرهموگلوبين F کمتر از 5 درصد از صحت لازم برخوردار نيست .(هم چنين عدم دقت آن نيز کمتر است)

از مزايای تبديل هموگلوبين به سيان مت هموگلوبين در روش بتکه، عدم افزايش کاذب هموگلوبين F در افراد سيگاری است.(بدليل افزايش ميزان کربوکسی مونوکسی هموگلوبين مقاوم به قليا در اين افراد)

 روش Jonxis &Visser برای مقادير هموگلوبين  Fبالای 50 درصد و خون بند ناف مناسب می باشد.در اين روش افزايش مقاومت هموگلوبين F به دناتوره شدن توسط قليا، با مشاهده تغييرات جذب نوری در طول موج 576 نانومتر که با افزودن هيدروکسيد امونيوم حاصل می گردد ، قابل سنجش است.

نکته: بدليل آنکه محدوده طبيعی هموگلوبين F وابسته به نوع روش اندازه گيری می باشد، لذا هر آزمايشگاه می بايست بر اساس روش مورد استفاده ، دامنه طبيعی را با استفاده از نمونه 20-30 فرد نرمال تعيين نمايد (بخصوص در صورت استفاده از روش Singer)

¤ روش کروماتوگرافی ستونی در مورد مقادير هموگلوبين F  بيشتر از 40 درصد کاربرد دارد.

¤ روش های ايمونولوژيک (راديو ايمونواسی يا راديال ايمونو ديفيوژن ) در مورد مقادير هموگلوبين F کمتر از 2درصد کاربرد دارد.

روش اندازه گيری هموگلوبين F در تمامی کتب مرجع موجود است لذا از ذکر مراحل آن خوداری می گردد.

منابع خطا (روش بتکه) :

1- پیپت کردن نادرست

2-رعايت نکردن دقيق زمان (زمان دو دقيقه برای عمل دناتوره شدن بسيار مهم است) بهتر است از کرونومتر استفاده گردد.

3-مخلوط کردن نا کافی

4-طول موج نامناسب فتومتر، فتومتر غير کاليبره

5- کدورت هموليزات تهيه شده

6-غلظت نامناسب سود وسولفات آمونيم. در صورت استفاده از غلظت نامناسب سود تا 25 درصد از هموگلوبين F در مرحله دناتوره شدن ويا رسوب از بين می رود.

7- استفاده از معرف های کهنه

   - سود:حداکثر پايداری سود تا 30 روز است ، ولی نبايد در صورت وجود هر گونه کدورت يا رسوب نيز استفاده گردد.

   - سولفات آمونيم :محلول سولفات آمونيم حداقل برای سه ماه پايدار است ، در دمای 20-25 درجه قابل نگه داری است. کريستال های حل نشده در ته ظرف بايد درطول مدت نگه داري قابل مشاهده باشد.

8- استفاده از کاغذ صافی نامناسب  

بايد از کاغذ صافی واتمن شماره 1 ويا 42 استفاده گردد.

کنترل کيفی

- تفاوت بين خوانده های دو تايی در هموگلوبين F کمتر از 5 درصد نبايد از 5/0درصد تجاوز کند.

- تفاوت بين خوانده های دو تايی در هموگلوبين Fبين 5-15 درصد نبايد از 1 درصد تجاوز کند.

- تفاوت بين خوانده های دو تايی در هموگلوبين F بالاتر از 15درصد نبايد بيش از 2درصد باشد.

نکته :

* در صورتی که در الکتروفورز هموگلوبين باندی در منطقه F ديده شود، اما در روش شيميايی ميزان هموگلوبين F طبيعی باشدبايد به وجود مت هموگلوبين A شک نمود.

*در مواردی که در الکتروفورز هموگلوبين باندی در منطقه F ديده  می شود (درصد آن بالاتر از حد طبيعی باشد)حتما بايد به روش شيميايی درصد آن تاييد گردد.




2 نظرات  اندازه گیری هموگلوبین A2
  تاریخ : ۱۳۸۹ شنبه ۱۳ آذر  [13:38]  

يكي از تست هاي تشخيصي مهم جهت تأئيد وجود بتا تالاسمي مينور تعيين درصد هموگلوبين A2  مي باشد .هموگلوبين A2را می توان به روش های زیر اندازه گيری نمود:
 - کروموتوگرافی تعويض يونی
   1-ستون ميکرو
   2-HPLC (کروماتوگرافی تعويض يونی کاتيونيک)
- الکتروفورزاستات سلولز همراه با الوشن
اندازه گيری هموگلوبين A2  با استفاده از ستون ميکرو
كروماتوگرافي تعويض يوني از انواع كروماتوگرافي هاي مايع – جامد بوده كه بر اساس واكنش متقابل گروههاي باردار مولكول هموگلوبين و رزين ، جداسازي صورت مي گيرد. بر روي رزين يونهايي وجود دارد كه قابل تعويض با يونهاي همبار خود در هموليزات مي باشند. در اين روش از رزين آنيونيك دي اتيل امينواتيل سلولز DEAE52  استفاده مي گردد.

اساس روش :
1-    تورم رزين با بافر و به تعادل رسيدن آن با بافر تا PH رزين به PH بافر برسد
2-    اضافه نمودن هموليزات به ستون
3-    جداسازي انتخابي اجراي نمونه بوسيله تغيير PH یا قدرت يونيك بافر
در اندازه گيري هموگلوبين A2 به روش كروماتوگرافي ستوني با استفاده ازستون ميکرومي توان از بافر گلایسين يا بافر تريس استفاده نمود.

1)    روش گلايسين : بافر اول تركيبي از گلايسين و سيانور پتاسيم (KCN) مي باشد و بافر دوم همان تركيب بافر اول به همراه كلرور سديم مي باشد كه با اضافه نمودن نمك به بافر دوم قدرت يوني آن افزايش يافته و ساير هموگلوبين ها را از ستون خارج مي سازد. PH رزين بايد توسط HCL يك مولار و به كمك PH متر طوري تنظيم شود كه پائين تر از نقطه ايزوالكتريك هموگلوبين A2 بوده و بالاتر از نقطه ايزوالكتريك ساير هموگلوبين ها باشد ، لذا بلافاصله پس از جذب هموليزات به روی رزين و اضافه نمودن بافر اول ، هموگلوبين A2 بصورت يك حلقه از ستون خارج مي شود ، سپس با اضافه كردن بافر دوم ، با افزايش قدرت يوني ، ساير هموگلوبين ها نیز از ستون خارج مي شوند.

2)    روش تريس : روش پيشنهادي NCCLS مي باشد. از محلول ذخيره تريس سه بافر با PH 5/8 ، 3/8 ، 7  به كمك HCL غليظ تهيه مي گردد. جداسازي در اين روش بر اساس تغيير در PH  بافر صورت مي گيرد. در اين روش PH بافر دوم ( 3/8 ) بسيار مهم مي باشد ( در اين PH هموگلوبين A2 از ستون خارج مي شود )
   اين روش بدليل استفاده از بافرهاي متعدد ( 3 بافر ) در آزمايشگاهها كمتر مورد استفاده            قرار مي گيرد. قابل ذكر است كه درصد هموگلوبين A2 با استفاده از بافر تريس مختصري پائين تر از روش استفاده از بافرگلایسین میباشد.هم چنین در مقایسه با روش تريس ، بافر گلایسين حساسيت كمتري به تغييرات مختصر PH دارد.

با تهيه رزين با بافر گلايسين و PH مناسب جهت جداسازي هموگلوبين A2 مي توان نمونه هايي كه حاوي هموگلوبين S میباشند را نيز جدا كرد. ( طول رزين داخل ستون بايد افزايش يابد )
 بدليل عدم ساخت رزين و بافر در آزمايشگاهها مراحل كنترل كيفي آن ذكر نميگردد.

اکثركيت هاي اندازه گيري هموگلوبين A2 موجود در ايران بر اساس كروماتوگرافي تعويض يوني با استفاده از بافر گلايسين مي باشد که جدا سازی هموگلوبين A2 بافر دوم به کمک  بافر اول يا همان محلول Developer صورت می گيرد.با تهيه لولـه تـوتال ( آب مقطر به همراه هموليزات ) بجای استفاده از بافر دوم درصد هموگلوبين A2 محاسبه مي گردد.

روش كار : با توجه به دستورالعمل درون كيت مي باشد لذا از ذكر آن خودداري مي گردد.
3)    *دستور العمل داخل کیت باید بدقت خوانده شود.

تهيه نمونه : خون به همراه ماده ضد انعقاد EDTA مناسب مي باشد. حداكثر زمان نگهداري خون در دماي چهار درجه ( يخچال ) 8 روز مي باشد . بهتر است هموليزات تازه و در روز آزمايش تهيه شود.

 * نكات مهم در نقل و انتقال كيت هموگلوبين A2

1-    رعايت زنجيره سرد ( در مورد كيت هايي كه بايد حتما" در يخچال نگهداري شوند )
2-    بررسي صاف بودن ستونهاي داخل كيت ( سر و ته نبودن ستونها )


*   رعايت نكات زير در هنگام اندازه گيري هموگلوبين A2 توصيه مي گردد:

1- در صورتي كه ژل داخل ستونها تغيير رنگ داده باشند نبايد مورد استفاده قرار گيرند
2- قبل از استفاده ازستونها و بافر بايد حتما" به دماي اتاق برسند. (در مورد کيت هايی که در دمای يخچال نگه داری می شوند)
3- بهتر است ازپي پت پاستور تميزو يا سمپلربا نوك نو جهت مخلوط نمودن رزين داخل ستونها با بافر و حل شدن حبابهای هواي داخل رزين استفاده نمود.
4- ستونها بايدا زيك Flow rate  مناسب برخوردار باشند  ، 10-20  5- قبل از تهيه هموليزات بايد نمونه خون تام كاملا" مخلوط شود .
6- پس از تهيه هموليزات بهتر است سريعتر كروماتوگرافي انجام شود ( پس از ليز كامل گلبول هاي قرمز )
7- قبل از نمونه گذاري به هيچ وجه نبايد رزين خشك شود. به محض اينكه محلول روِیی رزين خارج شد بايد هموليزات به ستون اضافه شود.
8-از سمپلر کالبیره باید جهت برداشت نمونه خون، بافرو همولیزات استفاده نمود.
9-باید از لوله های مدرج استاندارد جهت جمع آوری هموگلوبین A2 از ستون و تهیه لوله توتال استفاده نمود.در صورت عدم دسترسی به لوله های فوق لوله های معمولی را به روش دستی (قلم الماس ،ماژیک) مدرج نمائید.
10- افزودن هموليزات بايد به آرامي و درست در سطح رزين صورت گيرد و سطح آن نبايد در هنگام نمونه گذاري آسيب ببيند.
11- بهتر است از يك نوك سمپلر جهت ریختن هموليزات بداخل ستون و لوله توتال استفاده شود .
12- به محض جذب شدن هموليزات برروی رزين بايد بلافاصله بافر اضافه شود.
13- اگر قبل از جذب كامل هموليزات برروی رزين، محلول بافر ريخته شود باعث كاهش كاذب هموگلوبين A2 مي گردد.
14- بايد دقت شود تمامي بافر اضافه شده از ستون خارج شود.
15- قبل از خواندن جذب نوري ، بايد لوله A2 و توتال كاملا" مخلوط شوند.
16- بايد از يك اسپكتروفتومتر كاليبره جهت خواندن جذب نوري لوله ها استفاده شود.
17- بايد از يك نمونه که هموگلوبين A2 آن مشخص شده است(يا در صورت دسترسی به کنترل تجاری) به عنوان نمونه كنترل در هر سری  كاري استفاده گردد.
در صورتی که نمونه کنترل در محدوده مورد انتظار بخواند ، نيازی به انجام نمونه های بيماران بفرم دوتايي نمی باشد.

دامنه مرجع:

در کتب مرجع پیشنهاد میگردد که هر آزمایشگاه دامنه مرجع خود را با استفاده از حداقل 20 نمونه خون فرد سالم (هموگلوبین واندکس های گلبولی طبیعی ) بدست اورد و تفسیر نتایج هموگلوبين  A2در مقابل این دامنه صورت گیرد.قابل ذکر است که دامنه مرجع ممکن است مختصری در روش های مختلف اندازه گیری هموگلوبين  A2ودر بین آزمایشگاهها متفاوت باشد. (دامنه مرجع ممکن است در روش  HPLC 0.1-0.2% بالاتر باشد.)
بطور معمول دامنه مرجع هموگلوبين A2 برطبق توصیه NCCLS، 5/3-5/1%          می باشد در حالی که کتاب خون شناسی   Dacie3/3-2% را پیشنهاد میکند. در ایران نیز بنظر می رسد که دامنه پیشنهادی فوق قابل قبول تر باشد.
در نهایت بدنبال تعین دامنه مرجع هم ،هنوز مشکلاتی در تفسیر نتایج لبه مرزی Border line وجود دارد.دراین موارد تکرار نتایج نیز ممکن است0.1-0.2% تفاوت نشان دهد.طبق پیشنهاد کتاب خون شناسیDacie بهتراست نتایج 3.4-3.7% هموگلوبین A2  بعنوان لبه مرزی در نظر گرفته شود و هموگلوبین A2  در همان نمونه ویک نمونه مجدد تازه تکرار شود.
* تفسیر نتایج هموگلوبین A2  باید در کنارشمارش گلبولهای قرمز، میزان هموگلوبین، اندکس های گلبولی وبررسی گسترش خون محیطی فرد صورت گیرد.در نهایت در موارد مشکوک و لبه مرزی باید بررسی فامیلی و آزمایش های تکمیلی نظیر جدا سازی زنجیره ها وبررسی DNA صورت گیرد.

دامنه مرجع%    تفسیر
7<    - وجود هموگلوبین  A2به تنهائی بسیار نادر است
- موارد نادر موتاسیونهای β تالاسمی
7-3.8    - صفت  β تالاسمی- هموگلوبین ناپایدار
- صفت هموگلوبین S- آنمی داسی شکل- آنمی مگالوبلاستیک
3.7-3.4    - فقر اهن بسیار شدیدهمراه با صفت  β تالاسمی
- همراهی واریانت های زنجیره دلتا( ς ) با صفت  β تالاسمی
- تاثیر متقابل تالاسمیα و β
- موتاسیونهای نادر  β تالاسمی
- حضور هموگلوبین S  (در این مورد صحت اندازه گیری هموگلوبین A2مشکل می    شود )
-  تاثیر متقابل تالاسمیα و هموگلوبین S
- خطاهای آنالیتیکال(آزمایش باید تکرار شود)
3.3-2    - فرد طبیعی
- دلتا بتا ( ς  β)تالاسمی(اگر هموگلوبین F بالا باشد)
- موارد نادر صفت  β تالاسمی(شامل همراه شدن β با دلتا تالاسمی و α و β تالاسمی)
صفت αتالاسمی  
2>    - دلتا بتا ( ς  β)تالاسمی(اگر هموگلوبین F بالا باشد)
- صفت αتالاسمی 
- بیماری هموگلوبین H
- حضور واریانت های زنجیره دلتا
- این متد برای اندازه گیری هموگلوبین A2 اختصاصی نیست بطوری که بسیاری از هموگلوبین های همبار با هموگلوبین  A2نیز از ستون خارج می شوندکه شامل هموگلوبین C,E,O arab و بعضی از واریانت های هموگلوبین A2 (A'2)و زنجیره دلتا میباشند. لذا هموگلوبین  A2از این هموگلوبین ها قابل تفکیک نیست.
- در مواردی که هموگلوبین A2  بیشتر از 7% می باشد باید به وجود هموگلوبین های C,E,O arab شک نمودکه همراه با هموگلوبین  A2از ستون خارج می شوند.در این مورد نیاز به بررسی تکمیلی نظیر الکتروفورز هموگلوبین در PH=8.4و PH=6-6.2 و بررسی فامیلی می باشد.
- اگرتمامی همولیزات اضافه شده یکباره از ستون پاِیین آید ،باید به وجود سایر هموگلوبینوپاتی ها نظيرهموگلوبین S یا  Dو G و یا هموگلوبین E,C شک نمود.
- اندازه گیری هموگلوبین  A2به روش کروماتوگرافی ستونی نباید در بیمارانی که اخیرا خون دریافت کرده اند صورت گیرد.

در صورت وجود هموگلوبین A2 بیش از 7% در کروماتوگرافی ستونی مراحل زير می بايست انجام گيرد:
1- انجام الکتروفورز استات سلولزدر  PH=8.4تاييد وجود باند پر رنگ در ناحیه هموگلوبین  A2
2- انجام الکتروفورزسیترات اگار در PH=6-6.2     
      الف)در صورت مشاهده باند در منطقه هموگلوبین C بیمار هموگلوبین C دارد که مقدار بدست آمده برای هموگلوبین A2مجموع هموگلوبین  A2و  C است.
      ب)در صورتيکه باندی در منطقه هموگلوبین C دیده نشود  بیماراحتمالا هموگلوبین E ياO دارد که جهت تاییدوجود هموگلوبين E ، آزمایش رسوب با ایزوپروپانول انجام می گردد.
       ج) در صورت مشاهده باندی در منطقه هموگلوبین S   نمونه ممکن است  حاوی هموگلوبینSيا   Harlem –C  باشد،  که جهت تایید وجود هموگلوبين S تست حلالیت انجام می گردد.
        د) اگر باندی در منطقه بین محل نمونه گذاری وباند هموگلوبین S دیده شود  نمونه حاوی هموگلوبین O arab خواهد بود.



  Anode(+)     

       ……..   C           
                                     
                                                  C-Harlem..........    S   
                ……….  O arab     
                                                         .......................Origin       

      D,E,G,Lepore,H,I,N,J     ............A  

    Barts................F  

       (  Cathode(-      


تصوير شماتيک جدا سازی هموگلوبين ها در الکتروفورز سيترات آگار



اندازه گيری هموگلوبين A2به روشHPLC

در اين روش از ستون های تعويض کننده کاتيونی استفاده می گردد و دارای دقت و صحت قابل قبول می باشد.پس از جدب هموليزات در ستون ،با تغير قدرت يونی بافرواريانت های هموگلوبين قابل جدا سازی می باشند.هموگلوبين ها براساس شارژ الکتريکی خود در زمان مشخصی Retention Time ازستون خارج می گردنند،که مبنای جدا سازی اين متد می باشد.
مزايا:
- حجم کم نمونه( در حدود 5ميکرو ليتر)
- زمان کوتاه اندازه گيری
- تعيين در صد هموگلوبين A2,Fوبسياری از واريانت های هموگلوبين در هر سری کاری) هموگلوبين های S,C قابل جداسازی اند)

معايب :
-هموگلوبين Lepore ,Eبطور همزمان با هموگلوبين A2از ستون خارج می شوند.در اين موارد بايد از روش های تکميلی تائيد کننده استفاده گردد.
- هموگلوبين Dايران با هموگلوبين A2همزمان از ستون خارج می گردنند
-هزينه بالا

الکتروفورزاستات سلولز همراه با الوشن

بدنبال الکتروفورز استات سلولز وجداسازی باند ها،منطقه هر باند بريده شده و عمل الوشن در مجاورت آبمقطر صورت خواهد گرفت . با خواندن جذب نمونه در مقابل لوله شاهد در طول موج 415 نانومتر درصد هموگلوبين تعيين می گردد.
قابل ذکر است که اين روش جهت تعيين درصد هموگلوبين A2 درحضور ساير هموگلوبين های همبار با هموگلوبين A2 از صحت مناسب برخوردار نمی باشد.
 




0 نظرات  تستRF به روش RA Latex
  تاریخ : ۱۳۸۹ پنج شنبه ۴ آذر  [14:28]  

کاربرد:

این تست به منظور تشخیص سرولوژیک بیماری آرتریت روماتوئید به کار می رود.در سرم بیماران مبتلا به ارتریت روماتوئید پروتئین های غیر طبیعی متعددی وجود دارد که به علت رابطه نزدیک آنها با بیماری مجموعا به نام فاکتور های روماتوئیدی نامیده می شوند.این پروتئین ها عمدتا متعلق به رده IgM ایمنوگلبولینها می باشند ولی امروزه فاکتورهای روماتوئیدی کلاس IgG ، IgA و همچنین IgE نیز شناخته شده اند.این آنتی بادی ها نوعی انتی گلبولین هستند.زیرا عمدتا در مقابل IgG واکنش می دهند.بنا به این تعبیر می توان آنها را آنتی-آنتی بادی یا اتو آنتی بادی به حساب آورد.

وجود فاکتور های روماتوئیدی در سرم منحصرا به بیماری ارتریت روماتوئید نمی باشد.بلکه در بسیارس از بیماری های عفونی مانند اندوکاردیت باکتریایی حاد،برونشیت،آسم،فیبروزریوی،...وبیماری هایی چون مالتیپل مایلوما،لوپوس،اریتروماتوز،سندروم شوگرن،سارکوئیدوز،سیروز کبدی و .. مشاهده می شود.

آنتی ژن مورد استفاده:

معرف RA Latex - در این آزمون سرم بیمار را با ذرات پلی استیرن لاتکس پوشیده از IgG  انسان مجاور می کنند.

در صورت وجود IgM-RF ذرات لاتکس-گلبولین تجمع یافته و آگلوتیناسیون مشاهده می شود

اساس آزمایش:

اساس این آزمون آگلوتیناسیون پاسیو لاتکس می باشد

تفسیر آزمایش:

تجربه نشان داده است کهن روش کیفی اسلایدی هنگامی که سرم فاقد فاکتور روماتوئیدی می باشد بهتر از روش لوله جواب می دهد.در صورتیکه در صورت وجود تیتر پایین فاکتور روماتوئیدی ، روش لوله بهتر جواب می دهد.تیتر فاکتور روماتوئیدی کمتر از 1:20 منفی قلمداد می شود.تیتر 1:20 تا 1:40 مشکوک و تیتر 1:80 و بالاتر مثبت می باشد.

روش های معمول آزمایشگاهی قارد به تشخیص فاکتور روماتوئیدی در سرم حدود 20% از بیماران مبتلا به ارتریت روماتوئیدی نمی باشند.بنابراین منفی شدن این ازمون دلالت بر سالم بودن قطعی شخص نمی کند.حدود1-4 % افراد طبیعی با روش لاتکس-گلبولین از نظر فاکتور روماتوئیدی مثبت می شوند.درصورتیکه این نسبت با روش رز-والر تنها 1% می باشد.پس ازمون رز-والر مثبت کاذب کمتری دارد.

تفسیر نتایج آزمون، هنگامی که تیتر فاکتور روماتوئیدی بالا باشد ، چندان مشکل نیست ولی در صورت پایین بودن تیتر آن تفسیر با مشکل مواجه می شود به همین دلیل همیشه تفسیر بایستی با توجه به علائم و شواهد فیزیکی و بالینی صورت گیرد.

موارد مثبت و منفی کاذب :

-وجود فاکتورهای روماتوئیدی نهفته و یا فاکتورهای روماتوئیدی غیر آگلوتیناسیون ( از کلاس هایی غیر از IgM پنتامر)

-در ماه های اولیه بیماری ممکن است فاکتور روماتوئیدی در سرم مشاهده نشود ولی در مایع مفصلی ملتهب این فاکتور موجود می باشد.

-حرارت دادن ناقص سرم جهت غیر فعال کردن کمپلمان ( باقی ماندن C1q در سرم و آگلوتیناسیون کاذب ذرات لاتکس

-انعقاد ناقص خون بیمار و باقی ماندن فیبرینوزن در سرم که میتواند موجب آگلوتیناسیون کاذب ذرات لاتکس گردد

-اگر PH بافر و آنتی ژن کمتر از 2/8 شود ( در صورت نگهداری غلط) به علت چسبندگی گاماگلبولینها به یکدیگر ، آگلوتیناسیون بروز می نماید.

-وجود بیماری هایی به جز ارتریت روماتوئید که در آن ها فاکتورهای روماتوئیدی مثبت می شود.








نظرات :
نام کاربری :
نام رمز :
 

آدرس این وب لاگ
 
صفورا افضل نیا
safoora
آرشيو نوشته ها
1389/9   1389/6   1389/12  
1389/8   1389/5   1389/11  
1389/7   1389/4   1389/10  
پیوندها
اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی گیلان
علوم آزمایشگاهی در ایطاها
علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی گیلان
کلیه حقوق معنوی و مادی این سایت برای شرکت تحقیقاتی تولیدی فارمد آوران سبز محفوظ است 2017®

گالاکتوز, نوتروفیل, دترجنت, مدفوع, دکتر علی اکبر پورفتح اله, عفونت شديد سيستم اعصاب مركزي, درمان سرطان مزمن غیرلنفوسیتی , همولیز, مک, متافیزیک, INR, پدیده homotaxis, مكمل هاي ويتاميني, نوتروفیل, هماتولوژی, ویتامین‌های, كيت تورچ به روش الايزا, نانوالیاف, مبانی تئوری PCR, بيوپسي‌ها, مارپیچی, Landsteiner, استرپتوکوکوس, میکرون, گروه خونی, تومورهای, میکروبی, اگزوداي, سولفونیک, C1Q, گرانولر, كروي, LYMPHOCYTE, کاهش خطر بیماری های قلبی, سلولهای رنگدانه پوست, ویتامین, AMF-26, فلوئور, لگاریتمی, کرایوگلوبولینیمیا, گلوتاتیون و کاتالاز و سوپراکسید دیس موتاز, کلاژنهای, سیستماتیک, لیپید, میکروسکوپی, اریتروسیتی, منوکلونال, هموليز, واﮐﺴﻦ, پتانسيل, مجاری ادراری , ژنتیک, آریزونا, گروه غیرلنفوسیتی, هیپر فسفریله, کمیلونسانس, بیماری کورون (کرون) , آزروفیل, مالتیپل میلوما, ریاجنتهای, انتاموبا, کوکوسها, گلیکوپروتئینی, تولید دپامین, خدمات دندانپزشکی, نوکلئیک, مکانیزم, سيروز, علل بروز آفت دهان, ژن RB,